Διηγήματα / Öyküler

36377890

Αρχές Νοεμβρίου, πριν αποχωρήσω για Ουαλία και Αμερική (μέσω των βιβλίων), έκανα άλλη μια στάση στην Κύπρο και αυτή τη φορά αντί ποίηση, διηγήματα.

Όταν οι απέναντι γιορτάζουν την ανεξαρτησία τους (από ποιους;) και τη δημιουργία ενός κράτους-εκτρώματος ίσως υπάρχουν κάποιοι που διαφωνούν αλλά η δύναμη της μάζας τους κάνει ανίσχυρους.

Υπάρχουν επίσης και κάποια βιβλία που δείχνουν πόσο ίδιοι είμαστε, σε συνήθειες, κουλτούρα και τα μόνα που μας χωρίζουν είναι η θρησκεία και η γλώσσα.

Από πέρσι όμως μας χωρίζει και μια ώρα διαφορά, διότι συμβαδίζοντας με τα δεδομένα της τουρκομάνας δεν έχουν χειμερινή ώρα.

 

Αλλά αρκετά μ’ αυτό, ας προχωρήσουμε στο βιβλίο.

Αυτή είναι μια δίγλωσση έκδοση διηγημάτων από τον Mehmet Arap και την Σωτηρία Κ. Βασιλείου.
Τα πέντε διηγήματα του Μεχμέτ μεταφράστηκαν από τα τουρκικά στα ελληνικά από την Μαρία Σιακαλλή και η μικρή νουβέλα της Σωτηρίας από τα ελληνικά στα τουρκικά από τον Ahmet Yıkık.

Το βιβλίο αυτό είναι μια δίγλωσση έκδοση που περιέχει και το πρωτότυπο τουρκικό και το πρωτότυπο ελληνικό και τις αντίστοιχες μεταφράσεις τους. Αυτό επειδή η έκδοση αυτή είναι προϊόν του έκτου δικοινοτικού διαγωνισμού για νέους λογοτέχνες που διοργανώνεται από την Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου και την Ένωση Τουρκοκύπριων Καλλιτεχνών και Λογοτεχνών με στόχο την προβολή της δουλειάς νέων ποιητών και πεζογράφων, και Ελληνόφωνων και Τουρκόφωνων και την καλλιέργεια πνεύματος αλληλογνωριμίας και αλληλοκατανόησης μεταξύ των δύο πλευρών.

Ένα πνεύμα που χρειάζεται και απαιτείται σε μέρες σαν κι αυτή.

Από τα πέντε διηγήματα του Μεχμέτ Αράπ μου άρεσαν τα:
100 Μιλς και δείχνει πόσο δύσκολο ήταν να είσαι παιδί στην Κύπρο στις αρχές του 20ου αιώνα.
Επίσης μου άρεσε η Θυσία που βλέπουμε ένα τσιγκούνη και καχύποπτο Ελληνοκύπριο να διαπράττει ύβρη και να δέχεται την νέμεση κατακέφαλα. Μου φάνηκε σαν μύθος Αισώπου, διδαχτικός αλλά όχι κατηχητικός.
Μου άρεσε επίσης και Tο Λιμανάκι που ενώ είναι μια κατά τα άλλα απλή ιστορία, δείχνει την ομορφιά μιας σχέσης μεταξύ πατέρα και γιου ενώ πάνε για ψάρεμα.
Τα άλλα δυο διηγήματα Οι Κυψέλες των σφηκών και το Μια ερμαφρόδιτη συμφωνία, ήταν καλά αλλά δεν μου μίλησαν όσο τα άλλα.

Η μικρή νουβέλα της Σωτηρίας Κ. Βασιλείου Ημερολόγιο Στερεώματος ήταν πρωτότυπα φτιαγμένη σαν ημερολόγιο, και η αφηγήτρια εξιστορεί την θλιβερή ιστορία της αδερφής της που έπασχε από ανορεξία, παράλληλα μαζί με μια απαγορευμένη αγάπη από το παρελθόν Ελληνοκύπριας (προγιαγιάς) και Τουρκοκύπριου.
Σαν ιστορία είχε αυτό το αίσθημα σαπουνόπερας αλλά η γραφή της Σωτηρίας το έσωσε και δεν βαρέθηκα, και μπορώ να πω απόλαυσα την ιστορία μέχρι το τέλος.

Άρα μιας και αυτή η έκδοση ήταν δίγλωσση, εγώ κάπως ‘έκλεψα’ διαβάζοντας μόνο το ελληνικό κείμενο και από τις 166 σελίδες σύνολο διάβασα μόνο τις 88.

Φυσικά και θα ήθελα να διαβάσω κι άλλα από αυτούς τους νέους λογοτέχνες καθώς και παρόμοιες δίγλωσσες εκδόσεις.

Βαθμολογία: 8/10

Advertisements

Η άλλη θάλασσα

ce97-ceb1cc81cebbcebbceb7-ceb8ceb1cc81cebbceb1cf83cf83ceb1-ceb5cebecf89cc81cf86cf85cebbcebbcebf

_____________________________________

description

Άλλη μια ποιητική συλλογή που διάβασα το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου.
Αυτή τη φορά απ’ τις απέραντες θάλασσες και ωκεανούς του Νίκου Καββαδία στην άλλη θάλασσα της κύπριας ποιήτριας Μυρτώς Παπαχριστοφόρου.

εικόνες από Ελλάδα και Κύπρο
εικόνες από την Ελλάδα των αρχαίων χρόνων
εικόνες από την Κύπρο των μεσαιωνικών χρόνων

description

Αυτό που μου έκανε εντύπωση στην ποίηση της Μυρτώς είναι ότι παρόλο που η ποίηση είναι σύγχρονη, γραμμένη μεταξύ Ιανουαρίου 2008 και Απριλίου 2016, δεν υπάρχει τίποτα το σύγχρονο και το μοντέρνο στις εικόνες που έβλεπες μέσα στα ποιήματά της.
Και αν υπήρχε, υπήρχε αμυδρά, σαν αναφορά, ή το καταλάβαινες από τα συμφραζόμενα.

Αρχαιοελληνικά μνημεία, μεσαιωνικά μνημεία, η θάλασσα η ίδια, η φύση και το μεγαλείο της, τα ζώα, τόποι που ξυπνούν μνήμες, νοσταλγία, ένα καράβι να φεύγει από Πειραιά αλλά χωρίς να σου λέει αν είναι ένα σύγχρονο φέριμποτ ή απλά ένα καράβι με κατάρτια.

Σε αυτά τα 24+1 ποιήματα βλέπουμε την εξέλιξη μιας ποιήτριας.
Και σε γραφή, αλλά και οπτικά (φόρμα).
Στην αρχή τα ποιήματα εκτείνονται σε μόνο μια σελίδα και κάποτε είναι και μόλις 3 γραμμές (Χαϊκού).
Προς το τέλος όμως ξεπερνούν τις 3 σελίδες.
Γεμάτα εικόνες από τη φύση, το παρελθόν. Γεμάτα αισθήματα αγάπης, έρωτα, θλίψης.

description

Και αν σαν ποίηση μ’ άρεσε στο επίπεδο των 4 αστεριών σαν βιβλίο μου άρεσε στο επίπεδο των 5 αστεριών με τις υπέροχες υδατογραφίες της Κατερίνας Ατταλίδου.

Άρα σύνολο 4,5 αστέρια. [Όσο πεζό κι αν ακούγεται αυτό.]

Δε θα πω άλλα, μόνο θα σας αφήσω με 2-3 αποσπάσματα από το ποίημα ερωτικό β’ που λειτουργεί ως επίμετρο της συλλογής.

description

Σε διασχίζω καθώς διασχίζω τις κοιλάδες και τα φαράγγια της γης μου
σοβαρή προσηλωμένη με μιαν ανάσα κρυφή
καθώς διασχίζω μιαν άμμο ξανθή, γιομάτη θυμάρι […]
[…]εσύ είσαι η λευκή πικροδάφνη κι ο δροσερός της άνεμος
που ξεχυμάει τα βράδια του Ιούλη στις γειτονιές της Λευκωσίας […]
[…] είσαι το φως το θριαμβικό του Νιόβρη, που ανασαίνει εορταστικό
μέσα στα πράγματα, δίχως να γνοιάζεται στιγμή για τους χειμώνες που
έρχονται
εσύ είσαι το παραθύρι το σκαφτό στο χαμηλό σπιτάκι της Κοντέας και μέσα στο ιερό του Άι-Γιάννη του Λαμπαδιστή
που το έπλασε ο αρχαίος μάστορας με αγάπη και μεράκι ακριβώς για να σου μοιάζει.

Βαθμολογία: 9/10

Στο ποτάμι του χρόνου: Η Πρώτη Κυπριακή Ανθολογία Λογοτεχνίας του Φανταστικού

Και μετά το (δυστυχώς) απογοητευτικό αμόνι πήρα αυτή την πρώτη ανθολογία κυπριακής λογοτεχνίας φανταστικού.
Και να πω την αλήθεια φοβόμουν κάπως, διότι στην Κύπρο επηρεαζόμαστε πολύ από Ελλάδα και στην λογοτεχνία, και φοβόμουν μην συναντήσω εδώ μέσα πολλά αμόνια που τραγουδούν ακαταλαβίστικα.

36321685

Αλλά ευτυχώς οι ιστορίες ήταν ιστορίες με συνοχή, αρχή και τέλος.
Εντάξει υπήρχαν αρκετές που είτε ήταν πολύ μικρές και μ’ άφηναν με όρεξη για κάτι που τελικά δεν έφαγα, είτε πολύ περίεργες που μ’ άφηναν με ένα αίσθημα WTF, είτε μ’ άφηναν με ένα αίσθημα !meh!Οι περισσότερες όμως ήταν απολαυστικά υπέροχες.

Και επειδή για μια συλλογή διηγημάτων είναι πιο δύσκολο να πεις τη γνώμη σου θα παραθέσω απλά ιστορίες που για μένα απλά ξεχώρισαν.

Γένεσις: Η συνθήκη αγάπης του Χρίστου Ρ. Τσιαήλη, όπου η γένεσις και οι λόγοι της εξιστορούνται από μια διαφορετική, εναλλακτική σκοπιά.

Ο πιττακοτζιέφαλος του Κώστα Παπαϊωάννου, το μοναδικό διήγημα στα κυπριακά που εξιστορεί την ιστορία ενός καταραμένου αγαλματιδίου που βρίσκει ένας βοσκός στην κυπριακή ύπαιθρο.

Ζούσε κάποτε μια γυναίκα που την έλεγαν Νοσταλγία της Δήμητρας Ευθυμίου, μια ιστορία που μας δείχνει ότι το να εύχεσαι να ξαναζήσεις στο παρελθόν σου μπορεί να εξελιχθεί και σε κατάρα.

Ο Εραστής της Ρήγαινας της Βαρβάρας Σεργίου, μια γκόθικ ιστορία τρόμου που θα την ήθελα διπλάσια και τριπλάσια, που διαδραματίζεται σε ένα από τα γοτθικά κάστρα του Πενταδακτύλου. Από τις αγαπημένες μου ιστορίες αν όχι η αγαπημένη.

Δρ. Θάνατος του Φοίβου Κυπριανού, που όπως και στην ατομική του συλλογή (Σκιές της νύχτας), γράφει για ανατριχιαστικά μακάβρια θέματα, και εδώ η ιστορία διαδραματίζεται σε ένα αντικαρκινικό κέντρο που με την άφιξη ενός γιατρού οι θάνατοι αυξάνονται κατακόρυφα

Έφοδοι και ο Δαίμων της πορνείας του Ιωσήφ Σ. Ιωσηφίδη, μια ιστορία που διαδραματίζεται στην Κύπρο του 1359.

Και πολλές, πολλές άλλες.

Μια αρκετά καλή δουλειά που με άφησε με την επιθυμία και για μια συνέχεια, μια καθιέρωση τέτοιας ανθολογίας που λείπει από την λογοτεχνική σκηνή της Κύπρου.

Προσωπικά βαρέθηκα να διαβάζω μυθιστορήματα που επικεντρώνονται στα κορεσμένα πλέον θέματα της ΕΟΚΑς (1955-1959) και της Τουρκικής Εισβολής (1974), που πλέον έχουν γίνει σαν φαντάσματα αυτές οι δύο περίοδοι της κυπριακής ιστορίας και δεν αφήνουν την λογοτεχνία να ανοίξει τα φτερά της για αλλού.
Όπως έκαναν δηλαδή οι 17 συγγραφείς σ’ αυτό το βιβλίο.

Βαθμολογία: 8/10

Σκιές της νύχτας

Πρώτη αγορά από το Φεστιβάλ Όψεις του Φανταστικού, Κύπρος 2017

Σαδιστές, Φαντάσματα, δολοφόνοι, μάγισσες, λυκάνθρωποι, είναι μερικά από τα στοιχεία που απαντώνται σε αυτές τις 9 ιστορίες τρόμου και φαντασίας από τον Κύπριο συγγραφέα Φοίβο Κυπριανού.36321599

Μια Ελληνίδα φοιτήτρια που οι διακοπές της γίνονται εφιάλτης, μια Γιαπωνέζα μαθήτρια εγκλωβίζεται σε μια άλλη διάσταση, ένας Κύπριος κηπουρός επικοινωνεί με τον κάτω κόσμο, ένας Αμερικανός ντετέκτιβ προσπαθεί να εξιχνιάσει αποτρόπαια εγκλήματα και άλλοι πολλοί πρωταγωνιστές από όλες τις γωνιές του πλανήτη.

Οι ιστορίες:
Κάποιες υπήρξαν ενοχλητικές, κάποιες τρομακτικές, κάποιες ήταν σύντομες και με άφησαν με το αίσθημα του ανικανοποίητου, κάποιες απλά μ’ άρεσαν. Ένα ικανοποιητικά απολαυστικό πρωτόλειο έργο από τον Φοίβο Κυπριανού.

Η γραφή:
Και εδώ είναι που πρέπει να αναφέρω ότι η γραφή ήταν αρκετά καλή αλλά έχει αρκετά περιθώρια βελτίωσης. Μια γραφή που περιείχε κλισέ παρομοιώσεις και εξελίξεις, αλλά και που άφηνε να εννοηθεί ότι με τον καιρό η γραφή θα γίνει ακόμη καλύτερη.

Υπήρχαν αρκετά plot-twists στις ιστορίες, στοιχείο που μ’ αρέσει, αν και στο τέλος ήξερες ότι θα ερχόταν το απολάμβανες, όπως είναι όταν απολαμβάνεις μια ταινία τρόμου χωρίς να θέλεις να φτάσεις στο 3ο γκεστάλτ για να σ’ αρέσει.

Υπήρχαν όμως αρκετά ορθογραφικά και συντακτικά λάθη τα οποία ήταν περισσότερο ευθύνη του επιμελητή και διορθωτή του κειμένου. Καλό είναι στην επόμενη έκδοση αυτό να κοιταχτεί.

Ένα 7,8/10 θα βάλω, μιας και είναι η πρώτη συγγραφική προσπάθεια.

Φωνές από χώμα

Το 2ο βιβλίο της Κωνσταντίας Σωτηρίου που διαβάζω μέσα σε ένα χρόνο.35168816 Δείτε την κριτική μου για το 1ο της βιβλίο Η Αϊσέ πάει διακοπές το οποίο διαδραματίζεται τον μαύρο Ιούλη του ’74

Το φετινό της φρεσκο-εκδομένο βιβλίο Φωνές από χώμα διαδραματίζεται τον επίσης μαύρο Δεκέμβρη του ’63, γεγονότα που αποτέλεσαν το πρελούδιο για τη διχοτόμηση.

 

 

 

Ιστορία
13εις γυναίκες, 13 μονόλογοι γυναικών που θυμούνται τα τραγικά γεγονότα του ’63.
( Βαρβάρα )
δικοινωτικές ταραχές, δημιουργία θυλάκων/ γκέτο,
( Μάρθα )
αφορμή των γεγονότων ο θάνατος 2 Τουρκοκυπρίων,
( Λένια )
μιας πόρνης και του εραστή της,
( Αθηνούλα )
οι γυναίκες θυμούνται,
( Σταυρούλα )
άλλης ο άντρας της σκότωσε και το πνεύμα του στον τάφο δεν ησυχάζει,
( Μαρίκκα )
άλλη δεν μπορεί πλέον να μαζέψει αγριοαγκινάρες [καυκαρού(δ)ες],
( Αννού )
άλλης ο άντρας της ήταν αστυνομικός την εποχή των γεγονότων,
( Χρυσούλα )
άλλη ήταν καθαρίστρια στο νοσοκομείο που εφέρναν τους τραυματίες,
( Βαθούλα )
άλλη θυμάται να μην μπορεί να πάει στην κηδεία της Τουρκούς να της άψει τζερί.
( Μαρούλα )
Μεγάλο μέρος της ιστορίας καταλαμβάνει όμως η ιστορία της Τουρκοκύπριας πόρνης,
( Ξενού )
της Τζεμαλιγιέ. 12 κεφάλαια οι Ελληνοκύπριες, 13 κεφάλαια δικά της Τζεμαλιγιέ.
( Ελένη )
Πράσινη η ράχη του βιβλίου, μια πράσινη γραμμή στο ράφι μου,
( Τζεμαλιγιέ )
είναι άραγε για να με θυμίζει, να μην ξεχνώ;

Τεχνική
Για ακόμη μια φορά η συγγραφέας χρησιμοποιεί μια τεχνική γραφής που δεν είναι η ‘παραδοσιακή’.
Η νουβέλα αυτή όπως λέει και ο υπότιτλος είναι ουσιαστικά 12 μονόλογοι, 12 ελληνοκύπριων γυναικών και 13 κεφάλαια στη ζωή της Τζεμαλιγιέ. Τα κεφάλαια της Τζεμαλιγιέ είναι στην ΚΝΕ ενώ των υπόλοιπων γυναικών στην κυπριακή.
Κι εδώ έχουμε συνταγές (αγριοαγκινάρες, μελιτζάνες)
Υπάρχει κεφάλαιο που είναι σε μορφή θεατρικού,
εξάλλου το βιβλίο υπήρξε (αν δεν κάνω λάθος) πρώτα θεατρικό (Τζεμαλιγιέ) και μετά πεζό έργο.

Δεν θα πω άλλα, απλά θα σας παροτρύνω να το διαβάσετε, (2 ώρες το πολύ θα σας πάρει), και ακόμη καλύτερα σε συνδυασμό με την Αϊσέ.

Βαθμολογία: 9/10

Τσια-tease-ζω

Από την περιγραφή30311467

Μια συλλογή από 46 αυτοσχέδια κυπριακά (καθόλου παραδοσιακά) τσιαττιστά, εμπνευσμένα από περιστατικά μέσα από τα μάτια μιας Κυπραίας, της γεναίκας νεξτ ντορ όπως αυτοαποκαλείται η συγγραφέας, κάποια βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα και κάποια επειδή έτσι απλά τα έκοψε ο νους της.

Ο Τίτλος

Ένα έξυπνο λογοπαίγνιο όπου μια κυπριακή λέξη (τσιαττίζω) γίνεται δύο
τσια tease (πειράζω) και ζω

Τσιαττίζω σημαίνει κοντράρομαι, κι σ’ αυτή την περίπτωση η ποιητική κόντρα με τσιαττιστά.

Για όσους δεν ξέρουν τα τσιαττιστά είναι στην Κύπρο ότι κι οι μαντινάδες στην Κρήτη.
Δεκαπεντασύλλαβα ομοικατάληκτα δίστιχα (κάποτε και τετράστιχα) που το ένα είναι η απάντηση στο άλλο.
Απαγγέλλονταν σε γάμους, σε γιορτές, σε διαγωνισμούς (γιορτή του κατακλυσμού) και τώρα σε εκπομπές.

Υπάρχουν διαφόρων ειδών τσιαττιστά, του γάμου, ερωτικά, μυλλωμένα (αθυρόστομα), Τσικνοπέμπτης, κατακλυσμού, κοινωνικά κ.α.

Τα ποιήματα

Η συλλογή αυτή περιέχει 46 ποιήματα τα οποία αποτελούνται από στροφές.
Μια στροφή είναι ουσιαστικά ένα τσιαττιστό αλλά όλο το ποίημα μια ιστορία.

Εκτός από την κυπριακή διάλεκτο που χρησιμοποιείται δεν υπάρχει κάτι άλλο από παράδοση.
Είναι το τι συμβαίνει στο μυαλό μιας μοντέρνας Κυπραίας (σχέσεις, φαΐ, κοινωνικές παρατηρήσεις).
Άλλα βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα και άλλα φανταστικά.
Όλα αυτά δοσμένα με χιουμοριστικό τρόπο εξού και το tease στον τίτλο.

Παραθέτω εδώ ένα απ’ τα ποιήματα το οποίο διακωμωδεί την αππωμάρα (ψωνάρα) του σημερινού Κυπραίου.

Sushi μάνα μου, sushi

Η Κύπρος μάλλον έγινε
τωρά Ιαπωνία
γιατί δεν έσιει εξήγηση
τούτη η πολλή μανία

Μα σ’ ούλλα πιον τα μαχαζιά
να κάμνουν νύχτες sushi;
επήα τζαι εφάρασα
που τζειν’ τον κόσμο που ‘σιει

Νομίζω κάπου εσσιάστηκα
τζαι την κουτσή Μαρία
τζαι εχειρίζετουν τα sticks
με μιάλην εμπειρία

Ετρούλλωσα το πιάτο μου
τζαι στο τραπέζι πάω
τζαι ούλλους τους παρατηρώ
πριν κάτσω για να φάω

Εν φως φανάρι ρε παιθκιά
πως ούλλους τους αρέσει
τρώσιν αβέρτα μάκι ρολς
σάννα τζαι τρώσιν ρέσι

Τωρά εφησυχάστηκα
πως γύρω μου εν Κυπραίοι
ούλλα τα πιάτα ξήσιειλα
τζαι τρων’ σαν πειναλέοι

Όσο τζαι να το παίζουμε
ωραίοι τζ΄ Ασιάτες
Κυπραίοι εγεννηθήκαμε
θα μείνουμε χωρκάτες

Βαθμολογία 10/10

Ανθολογία | 24 Τουρκοκύπριοι Ποιητές | «Ανεμόεσσα Κύπρος»

*şiir birleştirir. 35097607
Nefretin duvanlari kırar.
Canın kanatları açar
Yüksekten bulunmamızı için,
Kucaklamamızı için,
Ve yüksekten görürmemizi için,
Ada bir.
Bizim ada.
Çizgiler görünmez.
Yok oluyorlar.
Biz biriz.
Sadece bir şey bizi ayırıyor, dil.
Ama eğer analiz edersen,
Yine benzerlikleri bulacaksın.

Neşe Yaşın, Tamer Öncül, Faize Özdemirciler, Neriman Cahit και 20 ακόμη Τουρκοκύπριοι ποιητές συμπεριλαμβάνονται σ’ αυτή την ανθολογία με σύνολο 99 ποιημάτων.

Θα ξεκινήσω με τα εύκολα που είναι και τα – ας το πούμε – αρνητικά του βιβλίου.
Δεν υπάρχει μια (σύντομη) βιογραφία των ποιητών, δεν ξέρουμε πού γεννήθηκαν, πότε γεννήθηκαν, αν ζουν, τι εκδώσανε, πώς γράφεται το όνομά τους στα Τουρκικά, αν είναι γυναικείο όνομα το Νεσιέ ή αντρικό.
Επίσης το βιβλίο αυτό θα ήταν τέλειο αν ήταν δίγλωσσο: στις ζυγές σελίδες το πρωτότυπο (τουρκικό) και στις (απέναντι) μονές σελίδες η ελληνική μετάφραση.

Άρα εδώ έχουμε 24 ποιητές και 99 ποιήματα.

Κανένα ποιητή δεν ήξερα, και δεν εκπλήσσομαι.

Μόλις πρόσφατα έμαθα ότι το τραγούδι που μας μάθαιναν να τραγουδάμε στο σχολείο:
Η δική μου η πατρίδα έχει μοιραστεί στα δυο
Πιο από τα δυο κομμάτια πρέπει να αγαπώ

είναι της Τουρκοκύπριας ποιήτριας Neşe Yaşın η οποία εκπροσωπείται εδώ με 9 ποιήματα.
Φυσικά και δεν μας ανέφεραν ποτέ στο σχολείο ότι το τραγουδάκι είναι Τουρκοκύπριας ποιήτριας.
Έτσι θα χαλούσαμε την εικόνα που τόσο καιρό μόχθησαν να φτιάξουν, την εικόνα του κακού, βάρβαρου Τούρκου, που είναι καλός μόνο όταν είναι νεκρός.

Επίσης στο σχολείο ποτέ δεν μας είπαν ότι η κυπριακή σημαία σχεδιάστηκε από Τουρκοκύπριο καλλιτέχνη. Κι εξάλλου ποιος χέστηκε για την κυπριακή όταν σε όλες τις εθνικιστικές εορτές η ελληνική είναι που κυματίζει με περηφάνια ενώ η κυπριακή κάπου θα είναι καταχωνιασμένη, ξεχασμένη, κι αν βρεθεί είναι πάντα πιο μικρή και σε ύψος (κοντάρι) και σε μέγεθος (ύφασμα) από την ελληνική.

Για να επιστρέψουμε πίσω στην ποίηση. Θα είμαι σύντομος:
Τα ποιήματα εδώ εκφράζουν τα ίδια συναισθήματα για το κακό που έγινε στην Κύπρο, τον ίδιο πόνο, την ίδια νοσταλγία, τις ίδιες ανθρώπινες ανησυχίες, την ίδια θέληση για επιβίωση.
Κι όπως λέει και ένας από τους χαιρετισμούς στην αρχή του βιβλίου: Η ποίηση είναι η γλώσσα της ψυχής. […] Μερικά ποιήματα είναι εμποτισμένα με τον πόθο για αυτό που υπήρξε στο παρελθόν. Άλλα κοιτούν προς το μέλλον της συμφιλίωσης, όπου η λέξη Κύπριος δεν απαιτεί κανένα πρόθεμα [ελληνο-, τουρκο-] και όπου ο πολιτισμός ακμάζει ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του καθενός.

Πλέον έχω μηδενικές θρησκευτικές πεποιθήσεις, άρα το μόνο που με χωρίζει από ένα Τουρκοκύπριο είναι η γλώσσα, ένα εμπόδιο που είναι εύκολο να ξεπεραστεί με το να τη μάθεις.

Θα κλείσω παραθέτοντας 3+1 ποιήματα:

Πρόλογος

Με ρωτάς:
Γιατί γράφεις
τόση πολλή ποίηση για πόλεμο;
Για να σε κάνω να αηδιάζεις
αν είσαι για πόλεμο…

Tamer Öncül

Ένα ελαφρύ χύσιμο μετάλλου στα μάτια του Μαΐου

[…] Από τις πέννες μας,
που λατρεύουν τα πιο άτοπα (της μιας πλευράς ή της άλλης)
ας ζητήσουμε να μας μιλήσουν για λίγο Όμηρο
για λίγο Ρίτσο, για λίγο Ναζίμ
………………………………………………………………………………
Αν η καλύτερη Κύπρος είναι αυτή που δεν ανήκει στους Κύπριους
αν το καλύτερο επίθετο είναι αυτό που είναι περισσότερο εγγλέζικο,
κι αν η Κύπρος συνεχίσει να είναι το αβύθιστο αεροπλανοφόρο
κι αν συνεχίσει να υποκλίνεται,
ας είναι τότε, το νησί έχει βουλιάξει
και το μαύρο κουτί του δεν μπορεί να βρεθεί
ας είναι τότε, το μαύρο κουτί να βρεθεί
αλλά καταντρέπονται να το ανακοινώσουν· […]

Faize Özdemirciler

Αργούμε, πολύ αργούμε, Κλεοπάτρα

[…] Ας πάρουμε τη θέση των πολιτικών
εμείς οι μανάδες, κι ας μιλήσουμε επιτέλους τώρα, Κλεοπάτρα…
Έλα, Κλεοπάτρα μαζί στην Πράσινη Γραμμή
να φυτέψουμε εκεί αμυγδαλιές.
Ας μπολιάσουμε την ειρήνη στους κλώνους τους,
κάθε άνοιξη να ανθοβολούν.
Ας φυσήξουμε μ’ ένα στόμα ανέμους φιλίας
να σηκώσουν ψηλά τους χαρταετούς των παιδιών μας.

Neriman Cahit

*Η ποίηση ενώνει.
Σπάζει τα τείχη της έχθρας.
Ανοίγει τα φτερά της ψυχής· φτερά για να βρεθούμε ψηλά,
να αγκαλιαστούμε, και να δούμε από ψηλά ότι ένα είναι το νησί,
το δικό μας νησί.
Οι γραμμές δεν φαίνονται, εξαφανίζονται.
Είμαστε ένα. Μόνο ένα μας χωρίζει · η γλώσσα,
αλλά αν την αναλύσεις θα βρεις και πάλι ομοιότητες.

Μαγδαληνή σ’ ευχαριστώ πάρα πολύ για τη μετάφρασή σου. Θα σου είμαι για πάντα ευγνώμων!