Φωνές από χώμα

Το 2ο βιβλίο της Κωνσταντίας Σωτηρίου που διαβάζω μέσα σε ένα χρόνο.35168816 Δείτε την κριτική μου για το 1ο της βιβλίο Η Αϊσέ πάει διακοπές το οποίο διαδραματίζεται τον μαύρο Ιούλη του ’74

Το φετινό της φρεσκο-εκδομένο βιβλίο Φωνές από χώμα διαδραματίζεται τον επίσης μαύρο Δεκέμβρη του ’63, γεγονότα που αποτέλεσαν το πρελούδιο για τη διχοτόμηση.

 

 

 

Ιστορία
13εις γυναίκες, 13 μονόλογοι γυναικών που θυμούνται τα τραγικά γεγονότα του ’63.
( Βαρβάρα )
δικοινωτικές ταραχές, δημιουργία θυλάκων/ γκέτο,
( Μάρθα )
αφορμή των γεγονότων ο θάνατος 2 Τουρκοκυπρίων,
( Λένια )
μιας πόρνης και του εραστή της,
( Αθηνούλα )
οι γυναίκες θυμούνται,
( Σταυρούλα )
άλλης ο άντρας της σκότωσε και το πνεύμα του στον τάφο δεν ησυχάζει,
( Μαρίκκα )
άλλη δεν μπορεί πλέον να μαζέψει αγριοαγκινάρες [καυκαρού(δ)ες],
( Αννού )
άλλης ο άντρας της ήταν αστυνομικός την εποχή των γεγονότων,
( Χρυσούλα )
άλλη ήταν καθαρίστρια στο νοσοκομείο που εφέρναν τους τραυματίες,
( Βαθούλα )
άλλη θυμάται να μην μπορεί να πάει στην κηδεία της Τουρκούς να της άψει τζερί.
( Μαρούλα )
Μεγάλο μέρος της ιστορίας καταλαμβάνει όμως η ιστορία της Τουρκοκύπριας πόρνης,
( Ξενού )
της Τζεμαλιγιέ. 12 κεφάλαια οι Ελληνοκύπριες, 13 κεφάλαια δικά της Τζεμαλιγιέ.
( Ελένη )
Πράσινη η ράχη του βιβλίου, μια πράσινη γραμμή στο ράφι μου,
( Τζεμαλιγιέ )
είναι άραγε για να με θυμίζει, να μην ξεχνώ;

Τεχνική
Για ακόμη μια φορά η συγγραφέας χρησιμοποιεί μια τεχνική γραφής που δεν είναι η ‘παραδοσιακή’.
Η νουβέλα αυτή όπως λέει και ο υπότιτλος είναι ουσιαστικά 12 μονόλογοι, 12 ελληνοκύπριων γυναικών και 13 κεφάλαια στη ζωή της Τζεμαλιγιέ. Τα κεφάλαια της Τζεμαλιγιέ είναι στην ΚΝΕ ενώ των υπόλοιπων γυναικών στην κυπριακή.
Κι εδώ έχουμε συνταγές (αγριοαγκινάρες, μελιτζάνες)
Υπάρχει κεφάλαιο που είναι σε μορφή θεατρικού,
εξάλλου το βιβλίο υπήρξε (αν δεν κάνω λάθος) πρώτα θεατρικό (Τζεμαλιγιέ) και μετά πεζό έργο.

Δεν θα πω άλλα, απλά θα σας παροτρύνω να το διαβάσετε, (2 ώρες το πολύ θα σας πάρει), και ακόμη καλύτερα σε συνδυασμό με την Αϊσέ.

Βαθμολογία: 9/10

Τσια-tease-ζω

Από την περιγραφή30311467

Μια συλλογή από 46 αυτοσχέδια κυπριακά (καθόλου παραδοσιακά) τσιαττιστά, εμπνευσμένα από περιστατικά μέσα από τα μάτια μιας Κυπραίας, της γεναίκας νεξτ ντορ όπως αυτοαποκαλείται η συγγραφέας, κάποια βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα και κάποια επειδή έτσι απλά τα έκοψε ο νους της.

Ο Τίτλος

Ένα έξυπνο λογοπαίγνιο όπου μια κυπριακή λέξη (τσιαττίζω) γίνεται δύο
τσια tease (πειράζω) και ζω

Τσιαττίζω σημαίνει κοντράρομαι, κι σ’ αυτή την περίπτωση η ποιητική κόντρα με τσιαττιστά.

Για όσους δεν ξέρουν τα τσιαττιστά είναι στην Κύπρο ότι κι οι μαντινάδες στην Κρήτη.
Δεκαπεντασύλλαβα ομοικατάληκτα δίστιχα (κάποτε και τετράστιχα) που το ένα είναι η απάντηση στο άλλο.
Απαγγέλλονταν σε γάμους, σε γιορτές, σε διαγωνισμούς (γιορτή του κατακλυσμού) και τώρα σε εκπομπές.

Υπάρχουν διαφόρων ειδών τσιαττιστά, του γάμου, ερωτικά, μυλλωμένα (αθυρόστομα), Τσικνοπέμπτης, κατακλυσμού, κοινωνικά κ.α.

Τα ποιήματα

Η συλλογή αυτή περιέχει 46 ποιήματα τα οποία αποτελούνται από στροφές.
Μια στροφή είναι ουσιαστικά ένα τσιαττιστό αλλά όλο το ποίημα μια ιστορία.

Εκτός από την κυπριακή διάλεκτο που χρησιμοποιείται δεν υπάρχει κάτι άλλο από παράδοση.
Είναι το τι συμβαίνει στο μυαλό μιας μοντέρνας Κυπραίας (σχέσεις, φαΐ, κοινωνικές παρατηρήσεις).
Άλλα βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα και άλλα φανταστικά.
Όλα αυτά δοσμένα με χιουμοριστικό τρόπο εξού και το tease στον τίτλο.

Παραθέτω εδώ ένα απ’ τα ποιήματα το οποίο διακωμωδεί την αππωμάρα (ψωνάρα) του σημερινού Κυπραίου.

Sushi μάνα μου, sushi

Η Κύπρος μάλλον έγινε
τωρά Ιαπωνία
γιατί δεν έσιει εξήγηση
τούτη η πολλή μανία

Μα σ’ ούλλα πιον τα μαχαζιά
να κάμνουν νύχτες sushi;
επήα τζαι εφάρασα
που τζειν’ τον κόσμο που ‘σιει

Νομίζω κάπου εσσιάστηκα
τζαι την κουτσή Μαρία
τζαι εχειρίζετουν τα sticks
με μιάλην εμπειρία

Ετρούλλωσα το πιάτο μου
τζαι στο τραπέζι πάω
τζαι ούλλους τους παρατηρώ
πριν κάτσω για να φάω

Εν φως φανάρι ρε παιθκιά
πως ούλλους τους αρέσει
τρώσιν αβέρτα μάκι ρολς
σάννα τζαι τρώσιν ρέσι

Τωρά εφησυχάστηκα
πως γύρω μου εν Κυπραίοι
ούλλα τα πιάτα ξήσιειλα
τζαι τρων’ σαν πειναλέοι

Όσο τζαι να το παίζουμε
ωραίοι τζ΄ Ασιάτες
Κυπραίοι εγεννηθήκαμε
θα μείνουμε χωρκάτες

Βαθμολογία 10/10

Ανθολογία | 24 Τουρκοκύπριοι Ποιητές | «Ανεμόεσσα Κύπρος»

*şiir birleştirir. 35097607
Nefretin duvanlari kırar.
Canın kanatları açar
Yüksekten bulunmamızı için,
Kucaklamamızı için,
Ve yüksekten görürmemizi için,
Ada bir.
Bizim ada.
Çizgiler görünmez.
Yok oluyorlar.
Biz biriz.
Sadece bir şey bizi ayırıyor, dil.
Ama eğer analiz edersen,
Yine benzerlikleri bulacaksın.

Neşe Yaşın, Tamer Öncül, Faize Özdemirciler, Neriman Cahit και 20 ακόμη Τουρκοκύπριοι ποιητές συμπεριλαμβάνονται σ’ αυτή την ανθολογία με σύνολο 99 ποιημάτων.

Θα ξεκινήσω με τα εύκολα που είναι και τα – ας το πούμε – αρνητικά του βιβλίου.
Δεν υπάρχει μια (σύντομη) βιογραφία των ποιητών, δεν ξέρουμε πού γεννήθηκαν, πότε γεννήθηκαν, αν ζουν, τι εκδώσανε, πώς γράφεται το όνομά τους στα Τουρκικά, αν είναι γυναικείο όνομα το Νεσιέ ή αντρικό.
Επίσης το βιβλίο αυτό θα ήταν τέλειο αν ήταν δίγλωσσο: στις ζυγές σελίδες το πρωτότυπο (τουρκικό) και στις (απέναντι) μονές σελίδες η ελληνική μετάφραση.

Άρα εδώ έχουμε 24 ποιητές και 99 ποιήματα.

Κανένα ποιητή δεν ήξερα, και δεν εκπλήσσομαι.

Μόλις πρόσφατα έμαθα ότι το τραγούδι που μας μάθαιναν να τραγουδάμε στο σχολείο:
Η δική μου η πατρίδα έχει μοιραστεί στα δυο
Πιο από τα δυο κομμάτια πρέπει να αγαπώ

είναι της Τουρκοκύπριας ποιήτριας Neşe Yaşın η οποία εκπροσωπείται εδώ με 9 ποιήματα.
Φυσικά και δεν μας ανέφεραν ποτέ στο σχολείο ότι το τραγουδάκι είναι Τουρκοκύπριας ποιήτριας.
Έτσι θα χαλούσαμε την εικόνα που τόσο καιρό μόχθησαν να φτιάξουν, την εικόνα του κακού, βάρβαρου Τούρκου, που είναι καλός μόνο όταν είναι νεκρός.

Επίσης στο σχολείο ποτέ δεν μας είπαν ότι η κυπριακή σημαία σχεδιάστηκε από Τουρκοκύπριο καλλιτέχνη. Κι εξάλλου ποιος χέστηκε για την κυπριακή όταν σε όλες τις εθνικιστικές εορτές η ελληνική είναι που κυματίζει με περηφάνια ενώ η κυπριακή κάπου θα είναι καταχωνιασμένη, ξεχασμένη, κι αν βρεθεί είναι πάντα πιο μικρή και σε ύψος (κοντάρι) και σε μέγεθος (ύφασμα) από την ελληνική.

Για να επιστρέψουμε πίσω στην ποίηση. Θα είμαι σύντομος:
Τα ποιήματα εδώ εκφράζουν τα ίδια συναισθήματα για το κακό που έγινε στην Κύπρο, τον ίδιο πόνο, την ίδια νοσταλγία, τις ίδιες ανθρώπινες ανησυχίες, την ίδια θέληση για επιβίωση.
Κι όπως λέει και ένας από τους χαιρετισμούς στην αρχή του βιβλίου: Η ποίηση είναι η γλώσσα της ψυχής. […] Μερικά ποιήματα είναι εμποτισμένα με τον πόθο για αυτό που υπήρξε στο παρελθόν. Άλλα κοιτούν προς το μέλλον της συμφιλίωσης, όπου η λέξη Κύπριος δεν απαιτεί κανένα πρόθεμα [ελληνο-, τουρκο-] και όπου ο πολιτισμός ακμάζει ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του καθενός.

Πλέον έχω μηδενικές θρησκευτικές πεποιθήσεις, άρα το μόνο που με χωρίζει από ένα Τουρκοκύπριο είναι η γλώσσα, ένα εμπόδιο που είναι εύκολο να ξεπεραστεί με το να τη μάθεις.

Θα κλείσω παραθέτοντας 3+1 ποιήματα:

Πρόλογος

Με ρωτάς:
Γιατί γράφεις
τόση πολλή ποίηση για πόλεμο;
Για να σε κάνω να αηδιάζεις
αν είσαι για πόλεμο…

Tamer Öncül

Ένα ελαφρύ χύσιμο μετάλλου στα μάτια του Μαΐου

[…] Από τις πέννες μας,
που λατρεύουν τα πιο άτοπα (της μιας πλευράς ή της άλλης)
ας ζητήσουμε να μας μιλήσουν για λίγο Όμηρο
για λίγο Ρίτσο, για λίγο Ναζίμ
………………………………………………………………………………
Αν η καλύτερη Κύπρος είναι αυτή που δεν ανήκει στους Κύπριους
αν το καλύτερο επίθετο είναι αυτό που είναι περισσότερο εγγλέζικο,
κι αν η Κύπρος συνεχίσει να είναι το αβύθιστο αεροπλανοφόρο
κι αν συνεχίσει να υποκλίνεται,
ας είναι τότε, το νησί έχει βουλιάξει
και το μαύρο κουτί του δεν μπορεί να βρεθεί
ας είναι τότε, το μαύρο κουτί να βρεθεί
αλλά καταντρέπονται να το ανακοινώσουν· […]

Faize Özdemirciler

Αργούμε, πολύ αργούμε, Κλεοπάτρα

[…] Ας πάρουμε τη θέση των πολιτικών
εμείς οι μανάδες, κι ας μιλήσουμε επιτέλους τώρα, Κλεοπάτρα…
Έλα, Κλεοπάτρα μαζί στην Πράσινη Γραμμή
να φυτέψουμε εκεί αμυγδαλιές.
Ας μπολιάσουμε την ειρήνη στους κλώνους τους,
κάθε άνοιξη να ανθοβολούν.
Ας φυσήξουμε μ’ ένα στόμα ανέμους φιλίας
να σηκώσουν ψηλά τους χαρταετούς των παιδιών μας.

Neriman Cahit

*Η ποίηση ενώνει.
Σπάζει τα τείχη της έχθρας.
Ανοίγει τα φτερά της ψυχής· φτερά για να βρεθούμε ψηλά,
να αγκαλιαστούμε, και να δούμε από ψηλά ότι ένα είναι το νησί,
το δικό μας νησί.
Οι γραμμές δεν φαίνονται, εξαφανίζονται.
Είμαστε ένα. Μόνο ένα μας χωρίζει · η γλώσσα,
αλλά αν την αναλύσεις θα βρεις και πάλι ομοιότητες.

Μαγδαληνή σ’ ευχαριστώ πάρα πολύ για τη μετάφρασή σου. Θα σου είμαι για πάντα ευγνώμων!

Βασίλης Μιχαηλίδης, ο σπετσέρης

Η ρωμιοσύνη εν φυλή συνότζαιρη του κόσμου
κανένας δεν εβρέθηκεν για να την ιξηλείψη
κανένας, γιατί σιέπει την που τα ‘ψη ο Θεός μου
Η ρωμιοσύνη εν να χαθή, όντας ο κόσμος λείψει

shapeimage_3

Βασίλης Μιχαηλίδης | Ο Εθνικός Ποιητής της Κύπρου
που μόνο τα τρία γνωστότερά του ποιήματα να έγραφε (Η 9η Ιουλίου, Η Χιώτισσα, Η Ανεράδα) θα ήταν και πάλι ο εθνικός ποιητής και πάλι τα ποιήματά του θα μελοποιούνταν και θα τραγουδιώνταν.

Ο Ποιητής

Γεννήθηκε μεταξύ του 1849-1853 (με επικρατέστερη ημερομηνία το 1853) στο Λευκόνοικο (λευκά σπίτια) της Μεσαορίας.
Από μικρή ηλικία έδειξε ενδιαφέρον στην ζωγραφική και στην αγιογραφία. Μαθήτευσε σ’ ένα θείο του στο Δάλι, και απ’ εκεί πήγε στην Αρχιεπισκοπή στη Λευκωσία όπου γνωρίστηκε με τον Γεώργιο Βιζυηνό. Εφόσον ήταν στην προστασία του θείου του, όταν ο δεύτερος ανακηρύχθηκε μητροπολίτης Κιτίου, πήγαν μαζί στο Κίτιο (Λάρνακα) όπου μέχρι το 1876 ήταν προστατευόμενος του. Ο κοσμοπολίτικος αέρας της Λάρνακας τον επηρέασαν και εδώ ήταν που άρχισε να στρέφεται προς την ποίηση.
Αποφάσισε το 1876 να φύγει για Ιταλία να σπουδάσει ζωγραφική αλλά απένταρος καθώς ήταν δανείστηκε από φίλους και έκλεψε από το θείο του για να μπορέσει να σπουδάσει. Δεν πέρασε ένας χρόνος και η μη ύπαρξη χρημάτων τον ανάγκασε να φύγει από την Ιταλία και να βρεθεί στην Θεσσαλία όπου και πολέμησε για την απελευθέρωσή της από τους Τούρκους.
Επιστρέφοντας το 1878 στην Κύπρο πολλά άλλαξαν. Άφησε πίσω του μια Κύπρο υπό Οθωμανική κυριαρχία και επέστρεψε σε μια Κύπρο υπό Βρετανική κυριαρχία.
Στην Λάρνακα δεν μπορούσε να πάει πια από ντροπή προς τον θείο του και εγκαταστάθηκε στη Λεμεσό όπου και έμεινε μέχρι το θάνατό του.
Πήρε θέση πρακτικού φαρμακοποιού στο νοσοκομείο της Λεμεσού αλλά λόγω του οξύθυμου χαρακτήρα του και στο ότι ήταν αλκοολικός έχασε τη θέση του και απ ‘εδώ άρχισε η (ας το πούμε οικονομική) κατρακύλα. Από οδοκαθαριστής κατέληξε να είναι καθαριστής τουαλετών (άσχημο επάγγελμα με τα σημερινά δεδομένα, φανταστείτε με τα δεδομένα του 1910 στην Κύπρο). Καθάριζε τουαλέτες μέχρι το 1915 όπου σταμάτησε και κατέληξε να ζει μόνος του σε μια κάμαρη στο πτωχοκομείο Λεμεσού όπου και πέθανε στις 9 Δεκεμβρίου 1917. Φέτος δηλαδή, συμπληρώνονται 100 χρόνια από το θάνατό του και το 2017 βασικά είναι έτος Βασίλη Μιχαηλίδη. 35084287

Το Έργο

Μπορεί η ζωή του να χαρακτηρίζετο από φτώχεια και κακουχίες η ποίησή του άλλο από φτωχή μπορεί να χαρακτηριστεί.
Έγραψε καμιά εκατοστή ποιήματα με πιο χαρακτηριστικά αυτά που ήταν γραμμένα στην Κυπριακή διάλεκτο

Έκδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή Η Ασθενής Λύρα το 1882 με ποιήματα κυρίως στην Καθαρεύουσα. Το 1888 δημοσίευε την δεκαπενθήμερη (έμμετρη) σατιρική εφημερίδα (επηρεασμένη λογικά από τον Σουρή) Διάβολος η οποία πούλησε μονάχα 6 φύλλα
Τα ποιήματά του γραμμένα στην καθαρεύουσα είναι σχεδόν άγνωστα διότι είναι (κατ’ εμέ) μια ψυχρή και απόμακρη γλώσσα, γλώσσα όμως που ήταν της ‘μόδας’ όμως τότε και έτσι μ’ αυτήν ξεκίνησε και ο Μιχαηλίδης. Συνέχισε με τη δημοτική που παρόλο είναι πιο κοντινή σε μας από την καθαρεύουσα δεν αγγίζει τις ψυχές μας όσο η Κυπριακή.
Το 1911 με πρωτοβουλία (ευκατάστατων) φίλων θα εκδοθεί η 2η και τελευταία του ποιητική συλλογή η οποία περιέχει τα 3 γνωστότερα ποιήματά του:

9η Ιουλίου:
Επικό ποίημα με 24 ραψωδίες και 560 δεκαπεντασύλλαβους στίχους. Εξιστορεί τα γεγονότα της 9ης Ιουλίου 1821 όπου οι Τούρκοι για να εκφοβίσουν τους Κύπριους ούτως ώστε να μην τους μπουν επαναστατικές ιδέες δολοφονούν κληρικούς και προεστούς ανάμεσά τους μητροπολίτες και ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός.

Η Χιώτισσα:
Κατά κάποιον τρόπο συνέχεια της 9ης Ιουλίου και επίσης μεγάλο σε μήκος ποίημα που εξιστορεί το δράμα μιας Τουρκάλας στη Λεμεσό που ουσιαστικά είναι Ελληνίδα, Χιώτισσα εξισλαμισμένη και πουλημένη σε πλούσιο Τούρκο, μετά τη σφαγή στη Χίο τον Απρίλη του 1822.

Η Ανεράδα:
Το θέμα εδώ είναι φανταστικό (ανεράδα/νεράιδα) και ερωτικό (ερωτική απογοήτευση). Ακούστε το ποίημα ως τραγούδι από τον Αλκίνοο Ιωαννίδη Η Ανεράδα vasilismichailidis4

Να προσθέσω ότι ο Μιχαηλίδης είναι ο πιο τραγουδοποιημένος ποιητής της Κύπρου με τραγουδιστές εμβέλειας όπως ο Κώστας Χατζής, Γιάννης Κότσιρας, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Πέτρος Γαϊτάνος, Χρήστος Θηβαίος, Αλκίνοος Ιωαννίδης, και άλλοι.
Όλοι ουσιαστικά τραγούδησαν για τη δημιουργία αυτού του δίσκου.

Το βιβλίο αυτό δεν ήταν όμως μονάχα η βιογραφία του Βασίλη Μιχαηλίδη αλλά όπως λέει και ο υπότιτλος είναι επίσης ένα σεργιάνισμα στον κόσμο και στη εποχή του ποιητή (‘βιογραφία’ της Λεμεσού στο γύρισμα του αιώνα 1878-1917)
Το βιβλίο αυτό έγινε και σειρά από το Sigma την περίοδο 2005-2006.

Έκπτωτη Θεά: #1 Η Μεταμόρφωση

Η Βαρβάρα Σεργίου είναι η πρώτη συγγραφέας από Κύπρο που διαβάζω και δεν καταπιάνεται με τα τετριμμένα και καθόλου (πλέον) πρωτότυπα θέματα του αγώνα της ΕΟΚΑ και της τουρκικής εισβολής το 1974. Ειλικρινά, όσο τραγικά κι αν είναι αυτά τα θέματα, σαν αναγνώστης κουράστηκα να τα βλέπω σε κάθε βιβλίο από Κύπρο που ανοίγω, είτε είναι παιδικό, είτε ιστορικό, είτε ρομαντικό, είτε θα είναι το κύριο θέμα ή θα αναφερθεί στο τέλος, στην μέση, στην αρχή. Υπάρχουν τόσα και τόσα θ32927392έματα, και τόσα είδη λογοτεχνίας που απλά στην Κύπρο δεν έχουν (όση θα ‘πρεπε) απήχηση.

Και ένα τέτοιο είδος είναι και η λογοτεχνία του φανταστικού στην οποία εμπίπτει και το πρώτο μυθιστόρημα της Βαρβάρας Σεργίου Έκπτωτη Θεά.
Είναι ουσιαστικά μια νουβέλα φαντασίας που κύριο θέμα της είναι οι άγγελοι κι οι δαίμονες, η μάχη του καλού με το κακό, η μάχη μεταξύ του τι ποθώ και τι αγαπώ.

Ένιωσα να έχει το στυλ ενός YA (Young Adult) μυθιστορήματος με τα γνωστά μοτίβα (ερωτικό τρίγωνο, νεαρά παιδιά, ο δικός μας κόσμος παράλληλος με έναν άλλον κλπ.)
Εδώ πρέπει να είμαι ειλικρινής και να πω ότι δεν συνηθίζω να διαβάζω αυτό το στυλ βιβλίου. Αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν απόλαυσα το βιβλίο το οποίο διάβασα σε λιγότερο από μια μέρα και είναι το πρώτο μέρος μιας τριλογίας που φυσικά τελειώνει με cliffhanger.

Η ιστορία:
Μια 25χρονη κοπέλα η Λίζα, ζει με την αυταρχική και δογματική μητέρα της Δόμνα (Δόγμα-Δόμνα) η οποία μάνα θέλει να της γνωρίσει ένα κατά 10 χρόνια μεγαλύτερό της άντρα. Αυτή όμως θα ερωτευτεί έναν της ηλικίας της και κάτι της λέει ότι τον γνωρίζει από πριν. Όχι από το παρελθόν αλλά από μια άλλη ζωή. Και εδώ είναι που εισβάλλει και το φανταστικό στην ιστορία. Περισσότερα δε θα πω.

Είχα και μερικά θεματάκια με το βιβλίο καθώς το διάβαζα τα οποία θ’ αναφέρω, καθώς μια ειλικρινής κριτική βοηθά καλύτερα πιστεύω το συγγραφέα παρά μια κριτική που για να μην πληγώσει το συγγραφέα καλύπτει οποιαδήποτε ψεγάδια πίσω από το πέπλο του αψεγάδιαστου. Εγώ θα τα φανερώσω αυτά τα ψεγάδια που βρήκα (πάντα κατά την ταπεινή και υποκειμενική μου γνώμη) ούτως ώστε η συγγραφέας να ξέρει πώς να προχωρήσει μετά.

Κι εγώ παρόλο που ακόμη επεξεργάζομαι το δικό μου βιβλίο ξέρω ότι μόνο με ειλικρινή κριτική (όχι φίλων και γνωστών) θα ξέρω αν δουλεύει σωστά το πράγμα, αν κάνει να συνεχίσω ή όχι.

Και μετά απ’ όλο αυτό τον πρόλογο θα μπω στο προκείμενο:
⭐ Μερικές από τις παρομοιώσεις ή μεταφορές ένιωσα ότι δεν ταίριαζαν με την όλη εικόνα μιας συγκεκριμένης σκηνής και κάποτε καλύτερα να διατηρούνται όσο το δυνατό λιγότερες.
⭐ Σε κάποια σημεία χάθηκα διότι τη μια στιγμή είμαστε στο δικό μας κόσμο και ξαφνικά χωρίς προειδοποίηση βρισκόμαστε στο φανταστικό κόσμο.
⭐ Θα προτιμούσα να κτιζόταν ο κόσμος περισσότερο απ’ ότι οι εσωτερικές διαμάχες των ηρώων, για να μπορώ να δω κι εγώ αυτό τον κόσμο όπως είναι κι όχι απλά σαν σκηνικό. (έτσι ένιωσα)
⭐ Βρήκα κάποια αμελητέα λάθη τονισμού μετρημένα στα δάκτυλά μου που στην 2η ανατύπωση θα ήταν καλό να διορθωθούν (πχ πως εκεί που έπρεπε να ήταν πώς)
⭐ Στη σελίδα 96 όπου ένας χαρακτήρας μιλά λατινικά, νομίζω, 3 χαρακτήρες είναι έτσι ☒, και πάλι (μιλώντας πάντοτε σαν τελειομανής) θα ήταν καλό να ληφθούν υπόψη για την επόμενη ανατύπωση.

Αυτά

Τα θετικά του βιβλίου ήταν περισσότερα όπως:
➕ Η γρήγορη εναλλαγή οπτικής γωνίας από τον ένα χαραχτήρα στον άλλο που έδινε έτσι ένα κινηματογραφικό ρυθμό.
➕ Τα σύντομα κεφάλαια που βοηθούσαν στην γρήγορη ανάγνωση.
➕ Η λεπτή (subtle) εναλλαγή από το δικό μας κόσμο στον φανταστικό. (κάποιες φορές όπως είπα χάθηκα αλλά κάποιες άλλες η εναλλαγή ήταν πιο ευκρινής)
➕ Μια ιστορία που ξεκινά ρεαλιστική και καταλήγει φανταστική χωρίς αυτό να γίνει απότομα.
➕ Η ερωτική ιστορία που στάθηκε στο ύψος της και δεν έγινε cheesy.
➕ Η απουσία πολυλογίας και αχρείαστων περιγραφών.

Τώρα μένει να δούμε πότε θα βγει το επόμενο βιβλίο για να δω τη συνέχεια της ιστορίας. Τι θ’ απογίνει η Σαμμανή και ποιος θα υπερισχύσει τελικά.

Βαθμολογία: 7/10

Μεσημβρινή Παράσταση

Αυτή η κριτική θα είναι (σε ελαφράς μορφής) κυπριακή, πρώτο για να είναι πιο αυθεντική και δεύτερο για να καλύψω τυχόν σπόιλερς. Αν πάλι νιώθετε άνετα διαβάζοντας κυπριακή προσοχή στα σπόιλερς. ce9cce95cea3ce97ce9cce92cea1ce99ce9dce97_cea0ce91cea1ce91cea3cea4ce91cea3ce97

Η Συγγραφέας
Έγραψε το πρώτον της βιβλίο όταν ήταν ήδη γιατρός (γυναικολόγος) τζαι παντρεμένη (με γιατρό επίσης) τζαι δκυο γιους της παντρειάς.
Η ίδια έν δέχεται να λαλεί πως εν συγγραφέας διότι απλά γράφει τζαι θεωρεί το περιπαίξιμον να την βάλλουν δίπλα που τον Κούντερα τζαι τον Έκο.
Τούτο που μιαν άποψη δηλώνει ταπεινότητα αλλά τζαι που την άλλη έσσιετε ακουστά τον Γάλλο θεωρητικό Ρολαν Μπάρτ τζαι το δοκίμιον του «Ο θάνατος του συγγραφέα»; Που την ώρα που έντζισεν η πέννα πά’ στο χαρτί έν υπάρχεις. Το δημιούργημα σου μόνον υπάρχει τζαι μόνον ο αναγνώστης διά του νόημα. Τζ’ εγώ διώ του το νόημα σαν αναγνώστης, νόημα ενός ιστορικού μυθιστορήματος τζ’ ας λαλεί ότι θέλει η κυρία Πολυδώρου.

Γιατί εν τζαι το άλλο.
Αρνείται να δηλώσει συγγραφέας αλλά έγραψε 5 βιβλία.
Το πρώτο Οι Γενιές της Σιωπής έγινε μπεστ-σέλλερ τζαι μετά εγίνηκεν σειρά εποχής 2 κύκλων.
Η Μεσημβρινή Παράσταση που εδκιάβαζα τούντες μέρες εν το αμέσως πιο γνωστόν της τζαι εγίνικεν επίσης σειρά με την ονομασία «Γυμνοί Άγγελοι» (Σενάριο της ίδιας).Το βιβλίο της Μηδέν έγινεν επίσης σειρά η οποία εκόπηκεν όμως που τον αρχί(δι)επισκοπο διότι καταπιανόταν με το θέμα της (θου κύριε) ομοφυλοφιλίας.Έγραψε επίσης τζαι το σενάριο μιας πιο πρόσφατης σειράς «Κρυφός Καιάδας». Μετά που τούτα ούλλα επιμένει πως έννεν συγγραφέας. Γνώμη της είναι, αλλά τζαι μένα γνώμη μου είναι να διαφωνήσω.

Το βιβλίο
Ήτουν Δευτερογιούνης του ’73 όταν σε μια απομακρυσμένη περιοχή της Πάφου βρέθηκε ένα πυρπολημένο αυτοκίνητο με 3 απανθρακωμένα πτώματα μέσα. Τούτον ήταν η δολοφονία δύο μαστροπών που ώθησαν μία 16χρονη χωριατοπούλα στην πορνεία.Η αστυνομία κατέληξε ότι τους δολοφόνησε όλο το χωριό με δρεπάνια και τσάπες. κάτι σαν λιντσάρισμα…

Enter a caption

Τούτον είναι το κύριο θέμα του βιβλίου, το οποίο όπως καταλάβατε εν βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα.
Έχουμεν το τούτο με τα βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα, σε Κύπρο τζαι Ελλάδα.
Αρέσκουν μας τα βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα,
μαζοχιζούμαστεν με τα σε βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα δημιουργήματα.
Ενώ επιστημονική φαντασία, τρόμος, τζαι φαντασία γενικά εν πελλάρες σιόρ τούτα.
Δώστε στον λαό βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα τζ’ άγιος ο θεός

Το άλλο θέμα εν για ένα νεαρό παιδί που πάσχει που τη νόσο Ντουσιέν η οποία εν μια σοβαρή μορφή μυϊκής δυστροφίας τζαι χαρακτηρίζεται που ταχεία εξέλιξη της εκφύλισης μυών, οδηγώντας τελικά σε απώλεια της βάδισης τζαι το θάνατο. Βλέπουμε το δράμα της οικογένειας να βλέπει το παιδίν της σιγά-σιγά να λιώνει.

Την ίδια στιγμή η Στάλω μια 16χρονη χωρκατούα φεύγει που το χωρκόν της που βρίσκεται σε μια απομονωμένη περιοχή της Πάφου, που τζαι σήμερα θέλεις το δίωρο να πάεις που Λευκωσία, φαντάστου πριν 40 χρόνια. Φτάνει στη Λευκωσία ξεκινά σχολείο, αριστεύκει σε ούλλα αλλά η μοιραία συνάντηση με τον Άλκη θα αποβεί μοιραία. Τούτη νομίζει ότι εν ο πρίγκηπας του παραμυθκιού, αλλά έν ‘ναιν τζείνος που φαίνεται.
Τα μάθκια της αννοίουν μόνο όταν έρκεται το τραγικό και γιαιματωμένο τέλος.

Οι δύο ιστορίες ξετυλίουνται ανεξάρτητα η μια που την άλλην, αλλά συναντιούνται μόνο μια φορά η οποία θα είναι τζαι η μοιραία.

Εσυγκίνησεν με πολλά η ιστορία του ανάπηρου Περικλή τζαι το δράμα της μάνας που βλέπει το παιδίν της να ψυχομασσεί. Τα βάζει με το θεό τζαι με την μοίραν της. Τζαι έν ηξέρει τι να κάμει όταν το παιδί της της λέει να του κάνει τη χάρη να πεθάνει για να μεν την ταλαιπωρεί άλλο.

Την Στάλω που την άλλην έν τη ελυπήθηκα. Έθελεν τα τζ΄έπαθεν τα. Να της λαλούν ο Άλκης εν επικίνδυνος άθρωπος τζαι τζείνη να επιμένει πως τα λαλούν τούτα γιατί ζηλεύκουν τζαι θέλουν να της φαν τον πρίγκηπαν της. Πως της τον εφάαν, εφάαν τον, αλλά στην κυριολεξία.

Απολογισμός νεκρών 10. Ούτε ο George R.R. Martin. τόσους νεκρούς σ’ ένα βιβλίο.

Η γραφή είναι απλή, όϊ απλοική, αλλά απλή τζαι στρέιτφοργορντ.
Έν σου λαλεί η συγγραφέας αν τούτη η σκηνή εν στο παρελθόν (1973) ή στο παρόν (2008). Εναλλάσσεται συνέχεια το παρελθόν με το παρόν.
Επίσης ξεκινούμεν με το τέλος (χωρίς να διά πολλές λεπτομέρειες) πριν πάμε στην αρκή τζαι που τζαμαί τζαι ‘τζει θα ξαναέρτουμε στο τέλος που πλέον θα είναι πιο ξεκάθαρο στα μάθκια μας. Τζαι πιο τραγικό.

Να σημειώσω ότι μόνον οι διαλόγοι εν στα Κυπριακά (για παραπάνω αυθεντικότητα), η αφήγηση είναι σε Νέα Ελληνικά. Οπότε όποιος αποφασίσει να το διαβάσει, αν το έβρει δηλαδή εννάν πιο εύκολο παρά να ήταν ούλλα στα Κυπριακά: αφήγηση διαλόγοι, κλπ.
Φυσικά που την κυρία Πολυδώρου θα γυρέψω να έβρω το άλλο της το βιβλίο, το πιο γνωστό, Οι Γενιές της Σιωπής μεθαύριο που εννά πάω στο 2ο Φεστιβάλ βιβλίου Λευκωσίας.
Το θέμα του έσσει μέσα μάγους, βιασμούς, δολοφονίες, τζαι τούτα ούλλα πα’ στα βουνά της Κύπρου αρχές του 20ου αιώνα.

«Αμαρτία; Αμαρτία εν ο Περικλής μου; Πήαιννε να του πεις πως εν αμαρτία να παραπονιέται πως ποττέ του έν είσσιεν ότι ούλλα τα κοπελλούδκια του κόσμου. Πήαιννε να του πεις πως εν αμαρτία να παραπονιέται που ξέρει πότε εννά πεθάνει τζαι να ψυχομασσιεί τζ’ η ψυσσιή του να μεν ηφκαίνει, σαν τον καταραμένο, σαν να κρατά ούλλες τες αμαρτίες του κόσμου στη ράσσιην του.»

Βαθμολογία: 7/10

Οι Πρωτόπλαστοι

Οι Πρωτόπλαστοι

description
Δείτε εδώ τον πίνακα σε υψηλή ευκρίνεια

* Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας Κύπρου 2016
* 1ο Βραβείο Μένης Κουμανταρέας 2016

Ένα βιβλίο που ανέβασε το πήχη για μένα και δεν μ’ απογοήτευσε.

Το βιβλίο καταπιάνεται με μια άγνωστη πτυχή της ιστορίας της Κύπρου (η οποία ιστορία με τόσες πτυχές έχει γίνει πλισές), η οποία είναι ο θάνατος του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Λεόντιου ο οποίος πέθανε μυστηριωδώς 36 μέρες μετά την ενθρόνισή του. Πολλοί εικάζουν ότι δηλητηριάστηκε από τους Βρετανούς διότι είχε φιλικές κι όχι εχθρικές σχέσεις με Τουρκοκύπριους και κομμουνιστές. Ίσως ο μόνος Αρχιεπίσκοπος Κύπρου που έκανε μεταπτυχιακές σπουδές, στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, και στη Θεολογική Σχολή της Νέας Υόρκης.

description

Επίσης βλέπουμε και την ιστορία 3ων ανδρών. Ενός παππού (Κώστας), του γιου του (Νίκος), και του εγγονού του (Αλέξανδρος).

Ο παππούς κρύβει ένα μυστικό πολιτικής φύσης, ο γιος με τη σειρά του ένα μυστικό σεξουαλικής φύσης και ο εγγονός έχει μότο του το: «Τούρκος καλός, μόνο νεκρός»

Και όλοι αυτοί έχουν μια σύνδεση μεταξύ τους όπως και με τον πίνακα του Ιερώνυμου Μπος (Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων) ο οποίος (Μπος) εμφανίζεται για λίγο ως χαραχτήρας στο βιβλίο, όπως και οι Αρθούρος Ρεμπώ ο οποίος δούλεψε για λίγους μήνες σε λατομείο στην Κύπρο· ο Φρανσουά Βιγιόν, και επίσης μια από τις πρώτες ρεμπέτισσες, η Μαρίκα Παπαγκίκα.

Όλα αυτά φαίνονται χαοτικά αλλά δεν είναι. Ο συγγραφέας ξεδιπλώνει σιγά-σιγά την υπόθεση και μας μεταφέρει από την Κύπρο του 2011 στην Νέα Υόρκη του 1929, κι από την Κύπρο του 1947 στην Νέα Υόρκη του 1980 με σύντομες στάσεις στο Μεσαίωνα (Ιερώνυμος Μπός), Αθήνα (1990), Άγιο Όρος (1980) κλπ.

Ο τρόπος αφήγησης δεν είναι ένας. Άλλοτε είναι με την μορφή email, άλλοτε με τη μορφή παραδοσιακού γράμματος, άλλοτε ως κλασσική αφήγηση 3ου προσώπου, όπως επί27889075σης και σε συνηδεισιακή ροή. Και σε 3εις περιπτώσεις η αφήγηση μετατρέπεται σε κυπριακή διάλεκτο.

Τα θέματα πολλά όπως καταλάβατε: πολιτική, θρησκεία, ζωγραφική, μουσική, λογοτεχνία.

Μία σκηνή που με συγκλόνισε είναι η σκηνή που μας μιλά το πτώμα (επιδράσεις από το βιβλίο του Ορχάν Παμούκ [book:Με λένε Κόκκινο|13456816])[εξάλλου του συγγραφέα αγαπημένο βιβλίο είναι [book:Το μαυρο βιβλιο|26167391] επίσης του Παμούκ].
Το πτώμα είναι ενός Τουρκοκύπριου μουσικού που δολοφονήθηκε το 1947 από Ελληνοκύπριους πατριώτες. Θα την παραθέσω εδώ σχεδόν αυτούσια:

Εμένα όπως είπα, με έριξαν [στο πηγάδι] το ’47. Είχα όνειρα ότι μια μέρα, εκεί που θα καθόμουν και θ’ αγνάντευα την απλωσιά των κάμπων έχοντας το βιολί στα χέρια, θα μου ‘κοβαν στο κεφάλι μουσικές […] Ύστερα από μένα τι ’52 έριξαν 2 αστυνόμους που δούλευαν για τους Βρετανούς, ένα Τούρκο κι ένα Ρωμιό. Οι φονιάδες τους είπαν «προδότες». Το ’55 γκρέμνισαν στο πηγάδι 3εις χριστιανούς. Τους είπαν «κομμουνιστές». Το ’56 2 νεαρούς τυλιγμένους σε ελληνικές σημαίες. Αυτούς τους είπαν «τρομοκράτες». Το ’57 ήρτεν κάτω ένας παχύς Εγγλέζος. Αυτόν τον είπαν «αποικιοκράτη». Το ’59 3εις έφηβους Τούρκους. Τους είπαν «ξένους». Το ’61 μια ολόκληρη οικογένεια χριστιανών. Τους είπαν «ζωοκλέφτες». Το ’62-’63 κάμποσοι [Τουρκοκύπριοι] βρήκαν άγριους θανάτους. Το 1973 έριξαν ζωντανούς 2 Τούρκους/ Τους είπαν «αλλόθρησκους» και «άτε να τελειώνουμε με τούτους». Τον Ιούλη του ’74 έριξαν 13 πτώματα χριστιανών, με τα κεφάλια χώρια. Τους είπαν «πεσόντες πολέμου» και «εχθρούς που καλά επάθαν». 2 βδομάδες ύστερα μας άφηκαν μισοκαμένα 7 Τουρκάκια, του Δημοτικού. Τα είπαν «ελάχιστη εκδίκηση». […] Αν ρωτάτε εμένα τον Αλή Πεσκέ, άρκεψα να δέχουμαι ότι τα ηφαίστεια του κόσμου σκάζουν για να δώκουν πίσω ό,τι επετάξαμεν στους λάκκους μας 196-199

Αυτή κυρίες και κύριοι είναι η ιστορία της Κύπρου, μια ιστορία γραμμένη με πτώματα, πτώματα ταπελλωμένα, πτώματα διαμελισμένα όπως κι η ίδια η Κύπρος που μοιάζει όπως αναφέρει κι ο συγγραφέας με αιδοίο διότι η Κύπρος ανά τους αιώνες αποτέλεσε την πόρνη της Μεσογείου. Κατακτητές και κατακτητές πέρασαν από πάνω της, και ακόμα στέκει με τα σημάδια των δεινών εμφανή ακόμα.

Του έβαλα 4,5 αντί 5 αστέρια διότι το 9ο από τα 11 κεφάλαια ήταν σε φάση action-packed που θυμίζει μυθιστορήματα του Νταν Μπράουν και επίσης ο όλος μυστικισμός του πίνακα και η σύνδεσή του με τους ήρωες και την Κυπριακή ιστορία δεν με πολυ-επεισε/ Αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν μ’ άρεσε το βιβλίο. Δε σημαίνει επίσης ότι δεν το συστήνω διότι ο συγγραφέας έχει την ατυχία να είναι Κύπριος και η κυπριακή λογοτεχνία δεν είναι και τόσο ευρέως γνωστή και είναι κρίμα να περάσει τούντο βιβλίο απαρατήρητο. Δκιαβάστε το!! και καλή ανάγνωση

Βαθμολογία: 9/10

Ελένη: Ένας άγγελος στην Κόλαση

07cd1d98-747e-4866-a132-85ef2131fba2_3Έγινε μπεστ σέλερ στην Κύπρο κάτι πρωτοφανές για τα κυπριακά δεδομένα. Έγινε σήριαλ το 2014 από τον Αντ1 Κύπρου. Είναι η πραγματική ιστορία μιας πόρνης, ενός κοριτσιού που σύρθηκε στην πορνεία από μικρό παιδί με τις ‘ευλογίες’ των γονιών της.
Η ιστορία είναι ένα ταξίδι πικρό, φουρτουνιασμένο. Η ιστορία είναι απλή κι ωραία και σε κρατά συνεχώς σε αγωνία για τη κατάληξη της Ελένης.

Αλλά αυτό το γράψιμο λες και γράφτηκε από παιδί γυμνασίου και η αφήγηση καταντάει σπαστική. Σε πιάνει απ’ το χεράκι και στα λέει όλα χαρτί και καλαμάρι. Δε σ’ αφήνει να σκεφτείς τι θα ακολουθήσει, και γίνεται προβλέψιμο. Και αυτή η επανάληψη φράσεων όπως «Ελένη η Πόρνη: Ένας άγγελος στην κόλαση.» και «Εγώ είμαι πόρνη στο σώμα και όχι στη ψυχή», καταντά κουραστικό. Το μάθαμε ότι είναι ένας άγγελος στην κόλαση, μια πόρνη στο σώμα κι όχι στη ψυχή. 
 Η Ελένη παρουσιάζεται σαν αγία που δεν ήταν. Οι χαρακτήρες είναι είτε τελείως κακοί είτε τελείως καλοί. Κάτι σαν μεξικάνικη σαπουνόπερα. Μανιχαϊστικοί. Χάλασε δηλαδή η εξιστόρηση την ιστορία.

Βαθμολογία: 5/10