Βασίλης Μιχαηλίδης: 100 χρόνια από το θάνατό του.

vasilismichailidis4

« Ο Βασίλης Μιχαηλίδης […] Προαισθάνεται με ακρίβεια την ημέρα του θανάτου του, βράδυ Κυριακής προς ξημερώματα Δευτέρας 18 Δεκεμβρίου 1917, και σώζεται ένα ευχολόγιο που έγραψε για τον εαυτό του που θα μπορούσε να είναι το επιτύμβιό του.

Θεέ μου και να πέθαινα ένα Σαββάτο βράδυ
την Κυριακή με το πρωί να κατεβώ στον Άδη
που οι παπάδες αδειανοί και τα λεγνά αλλαμένα1
να συναχτούννα κλάψουσιν ξεχωριστά για μένα.

1 = λυγερόκορμα (κορίτσια) αλλαγμένα (με καθαρά ρούχα)
2 = να μαζευτούν »

______________________________________________________________

Σαν σήμερα συμπληρώνονται 100 χρόνια από το θάνατο του εθνικού ποιητή της Κύπρου Βασίλη Μιχαηλίδη. 100 χρόνια μετά και μόλις και βρέθηκε ο τάφος του.
Το 2017 ήταν ουσιαστικά έτος Βασίλη Μιχαηλίδη (ασχέτως αν οι πλείστοι ούτε καν το πήραν είδηση, και τρέμω στην ιδέα κάποιοι να μην γνωρίζουν καν ποιος είναι.)

Μόλις πέρσι ανακαλύφθηκε ο τάφος του, και πριν λίγες μέρες διεξήχθη τρισάγιο μετά από 100 χρόνια στον τάφο του.

Ο Ποιητής

Γεννήθηκε μεταξύ του 1849-1853 (με επικρατέστερη ημερομηνία το 1853) στο Λευκόνοικο (λευκά σπίτια) της Μεσαορίας.
Από μικρή ηλικία έδειξε ενδιαφέρον στην ζωγραφική και στην αγιογραφία. Μαθήτευσε σ’ ένα θείο του στο Δάλι, και απ’ εκεί πήγε στην Αρχιεπισκοπή στη Λευκωσία όπου γνωρίστηκε με τον Γεώργιο Βιζυηνό. Εφόσον ήταν στην προστασία του θείου του, όταν ο δεύτερος ανακηρύχθηκε μητροπολίτης Κιτίου, πήγαν μαζί στο Κίτιο (Λάρνακα) όπου μέχρι το 1876 ήταν προστατευόμενος του.
Ο κοσμοπολίτικος αέρας της Λάρνακας τον επηρέασε και εδώ ήταν που άρχισε να στρέφεται προς την ποίηση.
Αποφάσισε το 1876 να φύγει για Ιταλία να σπουδάσει ζωγραφική αλλά απένταρος καθώς ήταν δανείστηκε από φίλους και έκλεψε από το θείο του για να μπορέσει να σπουδάσει. Δεν πέρασε ένας χρόνος και η μη ύπαρξη χρημάτων τον ανάγκασε να φύγει από την Ιταλία και να βρεθεί στην Θεσσαλία όπου και πολέμησε για την απελευθέρωσή της από τους Τούρκους.
Επιστρέφοντας το 1878 στην Κύπρο πολλά άλλαξαν. Άφησε πίσω του μια Κύπρο υπό Οθωμανική κυριαρχία και επέστρεψε σε μια Κύπρο υπό Βρετανική κυριαρχία.
Στην Λάρνακα δεν μπορούσε να πάει πια από ντροπή προς τον θείο του και εγκαταστάθηκε στη Λεμεσό όπου και έμεινε μέχρι το θάνατό του.
Πήρε θέση πρακτικού φαρμακοποιού στο νοσοκομείο της Λεμεσού αλλά λόγω του οξύθυμου χαρακτήρα του και στο ότι ήταν αλκοολικός έχασε τη θέση του και απ ‘εδώ άρχισε η (ας το πούμε οικονομική) κατρακύλα. Από οδοκαθαριστής κατέληξε να είναι καθαριστής τουαλετών (άσχημο επάγγελμα με τα σημερινά δεδομένα, φανταστείτε με τα δεδομένα του 1910 στην Κύπρο). Καθάριζε τουαλέτες μέχρι το 1915 όπου σταμάτησε και κατέληξε να ζει μόνος του σε μια κάμαρη στο πτωχοκομείο Λεμεσού όπου και πέθανε στις 9 Δεκεμβρίου 1917.shapeimage_3

Το Έργο

Μπορεί η ζωή του να χαρακτηρίζετο από φτώχεια και κακουχίες η ποίησή του άλλο από φτωχή μπορεί να χαρακτηριστεί.
Έγραψε καμιά εκατοστή ποιήματα με πιο χαρακτηριστικά αυτά που ήταν γραμμένα στην Κυπριακή διάλεκτο

Έκδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή Η Ασθενής Λύρα το 1882 με ποιήματα κυρίως στην Καθαρεύουσα. Το 1888 δημοσίευε την δεκαπενθήμερη (έμμετρη) σατιρική εφημερίδα (επηρεασμένη λογικά από τον Σουρή) Διάβολος η οποία πούλησε μονάχα 6 φύλλα
Τα ποιήματά του γραμμένα στην καθαρεύουσα είναι σχεδόν άγνωστα διότι είναι (κατ’ εμέ) μια ψυχρή και απόμακρη γλώσσα, γλώσσα όμως που ήταν της ‘μόδας’ όμως τότε και έτσι μ’ αυτήν ξεκίνησε και ο Μιχαηλίδης. Συνέχισε με τη δημοτική που παρόλο είναι πιο κοντινή σε μας από την καθαρεύουσα δεν αγγίζει τις ψυχές μας όσο η Κυπριακή.
Ο Μιχαηλίδης έγραψε επίσης μυλλωμένα τραούθκια (ανομολόγητα/γαμοτράγουδα) τα οποία συγκεντρώνονται σ’ αυτή την έκδοση που αγόρασα σήμερα επ’ ευκαιρίας των 100 χρόνων.
Το 1911 με πρωτοβουλία (ευκατάστατων) φίλων θα εκδοθεί η 2η και τελευταία του ποιητική συλλογή η οποία περιέχει τα 3 γνωστότερα ποιήματά του:

9η Ιουλίου:
Επικό ποίημα με 24 ραψωδίες και 560 δεκαπεντασύλλαβους στίχους.
Εξιστορεί τα γεγονότα της 9ης Ιουλίου 1821 όπου οι Τούρκοι για να εκφοβίσουν τους Κύπριους ούτως ώστε να μην τους μπουν επαναστατικές ιδέες δολοφονούν κληρικούς και προεστούς ανάμεσά τους μητροπολίτες και ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός.

Η Χιώτισσα:
Κατά κάποιον τρόπο συνέχεια της 9ης Ιουλίου και επίσης μεγάλο σε μήκος ποίημα που εξιστορεί το δράμα μιας Τουρκάλας στη Λεμεσό που ουσιαστικά είναι Ελληνίδα, Χιώτισσα εξισλαμισμένη και πουλημένη σε πλούσιο Τούρκο, μετά τη σφαγή στη Χίο τον Απρίλη του 1822.

Η Ανεράδα:
Κατά τον μελετητή Γιωργό Μοράρη βιβλίο του οποίου αγόρασα επίσης σήμερα λέει ότι η Ανεράδα μας φέρνει στο μυαλό την περίπτωση του Τζων Κητς, που έγραψε την περίφημη μπαλάντα «La Belle Dame Sans Merci» (όμορφη κυρά δίχως έλεος).
Το θέμα εδώ όπως και στην μπαλάντα του Κητς είναι φανταστικό (ανεράδα/νεράιδα) και ερωτικό (ερωτική απογοήτευση). Ακούστε το ποίημα ως τραγούδι από τον Αλκίνοο Ιωαννίδη Η Ανεράδα
Να προσθέσω ότι ο Μιχαηλίδης είναι ο πιο τραγουδοποιημένος ποιητής της Κύπρου με τραγουδιστές εμβέλειας όπως ο Κώστας Χατζής, Γιάννης Κότσιρας, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Πέτρος Γαϊτάνος, Χρήστος Θηβαίος, Αλκίνοος Ιωαννίδης, και άλλοι.
Όλοι ουσιαστικά τραγούδησαν για τη δημιουργία αυτού του δίσκου.

25438845_438176159935337_2048832152188762236_o

Το σημερινό μου ποστ για τον Β. Μιχαηλίδη στο Instagram

Έτος Βασίλη Μιχαηλίδη

Πολλές ήταν οι εκδηλώσεις φέτος προς τιμή του μεγάλου ποιητή σε Κύπρο και Ελλάδα.
Στο Ηρώδειο αρχές Οκτωβρίου διεξηχθη συναυλία με τα μελοποιημένα ποιήματα του Μιχαηλίδη. Τον Μάη που μας πέρασε η τελετή έναρξης του 2ου Φεστιβάλ Βιβλίου Λευκωσίας ήταν αφιερωμένη στον Βασίλη Μιχαηλίδη. Ο δήμος Λεμεσού οργάνωσε εκδηλώσεις που εντάσσονταν σε 4 θεματικές ενότητες:
1. Διαλέξεις, επιστημονικά συμπόσια και εκπαιδευτικά προγράμματα
2. Μουσικές βραδιές και συναυλίες
3. Μουσικοθεατρικά και μουσικοποιητικά δρώμενα
4. Εκδοτικές και μνημειακές καταθέσεις
και κλείνοντας το Πανεπιστήμιο Κύπρου τίμησε τον ποιητή με θεατρική παραγωγή εφτά παραστάσεων.

«Η ρωμιοσύνη εν φυλή συνότζαιρη του κόσμου
κανένας δεν εβρέθηκεν για να την ιξηλείψη
κανένας, γιατί σιέπει την που τα ‘ψη ο Θεός μου
Η ρωμιοσύνη εν να χαθή, όντας ο κόσμος λείψει»

 

Πηγές:
1) Μια διπλή απόκλιση της κυπριακής διαλέκτου και του ποιητικού λόγου – Ο ποιητής Βασίλης Μιχαηλίδης
2) Βασίλης Μιχαηλίδης, ο σπετσέρης

Advertisements

Το Βυζί / The Breast

16091212

Ξεκινώ αυτή την κριτική λέγοντας ότι:
Ναι το έπιασα για τον τίτλο.
Ναι το έπιασα για το εξώφυλλο.
(αλλά κυρίως)
Ναι το έπιασα για τον λόγο ότι η μεταμόρφωση του Κάφκα είναι από τις πιο αγαπημένες μου νουβέλες.

 

 

Η πρώτη μου επαφή με Ροθ ήταν μέσω ενός βυζιού, χωρίς σιλικόνη αλλά γεμάτο σκέψεις.

(*φωνή Αντώνη Κανάκη* Τι λέειιι;!)

Ο Γκρέκορ Σάμσα του Κάφκα, ξυπνά ένα πρωί για να πάει δουλειά και βρίσκει τον εαυτό του μεταμορφωμένο σε ένα έντομο σε μέγεθος Λαμπραντόρ. Ο Κάφκα δεν διευκρινίζει τι έντομο, αλλά από την αηδία που προκαλεί στους οικείους του μάλλον σε κατσαρίδα μεταμορφώθηκε.

Ο Δρ. Ντέηβιντ Κεπες, ξυπνά ένα πρωί για να πάει (μάλλον κι αυτός) δουλειά στο πανεπιστήμιο ως καθηγητής συγκριτικής λογοτεχνίας και βρίσκει τον εαυτό του μεταμορφωμένο σε ένα βυζί βάρους εβδομήντα κιλών και με με μια δωδεκάποντη θηλη.

Ενώ στην ιστορία του Κάφκα ο πρωταγωνιστής μεταμορφώνεται σε αηδιαστικό έντομο, εδώ ο πρωταγωνιστής μεταμορφώνεται σε ένα σφριγηλό βυζί.

Ο τίτλος με προβλημάτισε: όχι πως έχω πρόβλημα να απαντάω στην ερώτηση:
«Τι βιβλίο διαβάζεις τώρα;»  «Διαβάζω το βυζί.»
αλλά στα αγγλικά ο τίτλος είναι The Breast που μεταφράζεται απευθείας ως Το Στήθος.
Το αντίστοιχο του βυζ(γ)ιού στ’ αγγλικά είναι είτε boob είτε tit. Teat σημαίνει μαστάρι.
Ίσως η μεταφράστρια ήθελε, ή της είπαν ότι η λέξη βυζί στον τίτλο θα πουλούσε περισσότερα αντίτυπα παρά το ιατρικό στήθος.

Μέσα στα 5 άτιτλα κεφάλαια αυτής της νουβέλας μήκους 85 σελίδων βλέπουμε τον Δρ. Κέπες (1) πριν την μεταμόρφωση, (2) τις πρώτες μέρες της μεταμόρφωσης, (3) με ποιους διατήρησε επαφή στη μεταβυζιακή περίοδο, (4) οι δύο ψυχολογικής φύσεως κρίσεις που είχε, και (5) τέλος ο ας τον πούμε συμβιβασμός του με το να παραμείνει βυζί εις τους αιώνες των αιώνων βυζιαμήν.

Ενδιαφέρον βιβλίο όσο αφορά την πειραματική του φύση, την ιδιότητα του ως συγκριτικό ανάγνωσμα με την Μεταμόρφωση του Κάφκα, ως ένα απολαυστικό ανάγνωσμα που με έκανε να γελάσω αρκετές φορές, και να σκεφτώ πώς είναι να είσαι ως οντότητα ασφυχτικά κλεισμένος σε ένα βυζί ή οτιδήποτε άλλο για πάντα, να μην έχεις πλέον οπτική επαφή, κάτω άκρα να κινηθείς και άνω άκρα να κρατήσεις κάτι, να εγκλωβίζεσαι στις σκέψεις σου στις εμμονές σου στο σκοτάδι. . .

Πέρα από αυτό όμως δεν μου έδωσε κάτι άλλο για να του δώσω άριστα  ως βιβλίο έτσι τα 4 αστέρια είναι μια υπέρ το δέον καλή βαθμολογία.

Και για να κλείσουμε το όλο θέμα περί βυζιών: αν ο Κωνσταντίνος Κατακουζηνός βρισκόταν κάπου μέσα σ’ αυτήν την ιστορία, (ως συνάδελφος ας πούμε) σίγουρα θα έλεγε το ακόλουθο:
description

Βαθμολογία: 8/10

It Can’t Happen Here

trump_it_cant_happen_here

Ο Σίνκλερ Λιούις ήταν ο πρώτος Αμερικανός συγγραφέας που κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας (1930) αλλά λίγο πριν την προεκλογική περίοδο του κυρίου Τραμπ, ήταν άγνωστος στους περισσότερους από εμάς.
Με το εκλογή του κυρίου Τραμπ ως προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών οι πωλήσεις αυτού του βιβλίου εκτοξεύθηκαν στα ύψη.

Πολλοί λένε ότι αυτό το βιβλίο προέβλεψε την προεδρία του κυρίου Τραμπ.
Δεν γίνονται αυτά εδώ έλεγαν πολλοί, ανάμεσα τους κι εγώ.
-Αποκλείεται να βγει πρόεδρος ένας τύπος που τον είδα να χτυπιέται με άλλους σε ρινγκ στο WWE. Και όμως βγήκε.

Τα ίδια έλεγε και ο πρωταγωνιστής του βιβλίου Ντορέμους Τζέσαπ: ότι αποκλείεται να βγει πρόεδρος ένας λαϊκιστής, δημαγωγός, ρατσιστής, όπως ο Μπερζέλιους Γουίντριπ.
Αλλά όμως βγήκε:
και η Αμερική των Ελευθεριών έγινε μια ασφυκτική απολυταρχία.
Ένα κράμα Ναζιστικής Γερμανίας, Φασιστικής Ιταλίας, (σημερινής) Βορείου Κορέας, και Ισπανίας επί Φράνκο.

Το πρώτο τρίτο του βιβλίου ασχολείται με την προεκλογική περίοδο και μας δείχνει με λίγα λόγια τι θέλουν οι μάζες. Δεν θέλουν λογική αλλά υποσχέσεις. Μία από τις υποσχέσεις που τους υπόσχεται είναι μισθός για όλους $5000 το χρόνο.
Λεφτά υπάρχουν για όλους….
Το δεύτερο τρίτο του βιβλίου ασχολείται με την πρώτη χρονιά προεδρίας του Μ. Γουίντριπ η οποία μοιάζει με του Ερτογάν: Έλλειψη ανοχής στην κριτική, αυταρχισμός, καταπίεση ελευθεριών τύπου και άλλα.
Το τελευταίο τρίτο του βιβλίου ασχολείται με την προεδρία, πλέον φανερά ως δικτατορία με μαζικές εκτελέσεις, στρατόπεδα συγκέντρωσης, οργανώσεις τύπου Γκεστάπο (Minute Men) να οργώνουν όλους τους δρόμους της Αμερικής, μαζικές μεταναστεύσεις σε Καναδά και Μεξικό, πόλεμο με Μεξικό (όχι απλά ένα τείχος).
Δε θα πω άλλα. . .

Αυτό το βιβλίο λειτουργεί ως προειδοποίηση (που δεν βλέπω να λαμβάνεται υπόψη ακόμη). Μια προειδοποίηση που λέει ανάμεσα σε άλλα ότι οι πολλές υποσχέσεις είναι προεκλογικό κόλπο. κάππα, όμικρον, λάμβδα, πι, ομικρον. Κόλπο.
Οι ουτοπικές υποσχέσεις εξαφανίζονται και η ουτοπία γίνεται μια ζοφερή δυστοπία.

Ένα σημαντικό βιβλίο που πρέπει να διαβαστεί από όλους ασχέτως αν ασχολούμαστε με πολιτική ή όχι.
Είναι γνωστό ότι υπάρχει έλλειψη αξιοπιστίας προς τους πολιτικούς και δηλώνουμε άγνοια. Αλλά η άγνοια είναι κακό. Η άγνοια φέρνει στην εξουσία δημοφιλείς τύπους σαν τον Γουίντριπ, που γίνονται προέδροι, μετά δυνάστες και αργότερα δικτάτορες.

ccgegdwuyaam4a2

Οι παραλληλισμοί που έκανα (κυρίως στο πρώτο μισό του βιβλίου) μεταξύ Γουιντριπ – Τραμπ ήταν αναπόφευκτοι.
Το βιβλίο ξεκίνησε σαν μια σάτιρα και κατέληξε σε μια δυστοπία.
Παρόλο που ενώ το διάβαζα μου προκαλούσε συναισθήματα αγανάκτησης, απελπισίας και φόβου, το απόλαυσα ως βιβλίο.
Διότι αν ένα βιβλίο δεν σε συνταράξει και δεν αποκομίσεις κάτι από αυτό και ασχολείται μόνο με σχέσεις και αγάπη (ρομαντική λογοτεχνία, σε σένα κοιτάζω) τι να το κάνεις.

Διαβάστε το χθες!

Βαθμολογία: 9/10

 

Tender is the Night

tenderisthenightimage

Αυτός ήταν ο 2ος Φιτζέραλντ (μετά τον Γκάτσπυ φυσικά) που διάβασα, και ίσως όχι ο τελευταίος, αν και δεν τρελάθηκα να πω την αλήθεια.

Αυτό το βιβλίο δε θα το έπαιρνα στα χέρια μου αν δεν το διάβαζα ως συνανάγνωση με δύο άλλα (τελικά) κορίτσια. Που και συνανάγνωση δεν το λες. . .
άλλης της το καθυστέρησε η βιβλιοθήκη και δεν το ξεκίνησε τελικά, άλλη την έφαγε το Κράκεν κάπου στις βόρειες θάλασσες, άλλη το πήρε σε τόμους και διάβασε μόνο τον πρώτο περιμένοντας (ακόμη) τους άλλους, άλλη το διάβασε και το τελείωσε σχεδόν μόνη της, και εγώ κάπου στη μέση όλης αυτής της ιστορίας.

Και φυσικά η συνεννόησή μας ήταν κάτι σαν συνεννόηση μεταξύ τυφλού και κουφού.
Αλληλοσποϊλεριζόμασταν σχεδόν μέχρι τη μέση του βιβλίου χωρίς να το καταλάβουμε διότι η ελληνική έκδοση ήταν η εκδοχή του 1951 και η αγγλική (η δική μου) του 1934.
Η ελληνική έκδοση είχε τα γεγονότα με χρονολογική σειρά: 1919-1930 ενώ η δική μου τα είχε (άστα τα μαλλάκια σου) ανακατεμένα: 1925, 1919, 1930.

Σαν ιστορία τώρα μου θύμιζε λίγο τον Υπέροχο Γκάτσμπυ με τα γκλαμουρο-χλιδάτα πάρτι, αυτό το αίσθημα χλιδής και παρακμής, που στ’ αγγλικά μεταφράζεται ως decadence.
(  Χριστέ μου τι ντεκατάνς *ψεκάζεται με εβιάν*   )
Πίσω από την χρυσοποίκιλτη κουρτίνα της βεράντας που βλέπει προς την Κυανή Ακτή, και τον ήχο των ποτηριών κοκτέιλ, κρύβονται μυστικά, κρύβεται δράμα και τραγωδία.

Βλέπουμε την ιστορία του ευκατάστατου αν όχι πλούσιου Ντικ Ντάιβερ και την πορεία του απ’ τα σαλόνια στ’ αλώνια (που δεν είναι ακριβώς αλώνια αλλά καταγώγια μέθης)

Βλέπουμε τι κρύβεται πίσω από αυτό το υποτιθέμενα πετυχημένο ζευγάρι του Ντικ και της Νικόλ Ντάιβερ.

Και μπορώ να πω προτίμησα την μη-χρονολογική σειρά της δικής μου εκδοχής (1951) όπου βλέπεις τους Ντάιβερ όπως τους βλέπει κάποιος όταν τους πρωτοσυναντήσει (Ρόζμαρι Χόυτ) και μετά σιγά – σιγά ξεδιπλώνονται τα μυστικά τους.
Τέλος επιστρέφουμε στο παρόν (1925) και αμέσως στο μέλλον (1930) για να δούμε πλέον την συνέχεια της ιστορίας ξέροντας πλέον τα μυστικά τους. Έτσι η χλιαρή αρχή έχει τους λόγους της που είναι έτσι αφού διαβάσεις μετά το παρελθόν (1919). Αν όμως διαβαστεί χρονολογικά τότε αυτή η χλιαρή συνέχεια (1925) ίσως σας κάνει να βαρεθείτε το παρόν αρκετά με αποτέλεσμα να βαρεθείτε και το βιβλίο το ίδιο.

Αν όλα αυτά που είπα και κυρίως η εποχή της Τζαζ, της δεκαετίας του 1920, και τα κρυμμένα μυστικά πίσω από καθώς πρέπει οικογένειες σας εξιτάρουν τότε διαβάστε το. Αν όχι πιάστε καλύτερα κάνα Κινγκ, Νέσμπο ή Γκέιμαν.

Βαθμολογία: 7/10

Λολίτα

-Από τις πιο ωραίες και ρομαντικές ιστορίες που διάβασα ποτέ μ. . .

-Τι λες ρε, πού είδες ρομάντζο εσύ; Αφού εδώ είναι η ιστορία ενός μεσήλικα που βάτευε ένα δωδεκάχρονο.

-Δε με άφησες όμως να ολοκληρώσω.

-Λέγε.

12942972

-Η γραφή του Ναμπόκοφ έχει τέτοια δύναμη που με έκανε να λυπηθώ στο τέλος αυτό το τέρας, και να βλέπω την Λολίτα ως ένα τσουλί.

Φυσικά ο αφηγητής είναι ο ίδιος ο Χάμπερτ Χάμπερτ και η αφήγησή του εμπίπτει στην κατηγορία unreliable narrator (αναξιόπιστος αφηγητής)

Έτσι αν σηκώσουμε αυτό το πέπλο που χαρακτηρίζει τον Χ.Χ. ως ένα γοητευτικό, ωραίο και συνάμα ρομαντικό άντρα, βλέπουμε ένα τερατόμορφο κτήνος που η μόνη του έννοια είναι πώς να κάνει δική του τη Λολίτα, ένα δωδεκάχρονο, αθώο κορίτσι.

 

 

Το θέμα φυσικά του βιβλίου είναι ένα θέμα πολύ ευαίσθητο και ένα θέμα ταμπού μπορώ να πω.
Αλλά αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που διάβασα βιβλίο με παρόμοιο θέμα.
Το 2014 διάβασα το Tampa της Αλίσα Νάτινγκ το οποίο αντιστρέφει το φύλο και έχουμε εδώ μια καθηγήτρια να έρχεται σε σεξουαλική επαφή με τους (2) δεκατετράχρονους μαθητές της.
Το βιβλίο αυτό φυσικά ως πιο σύγχρονο περιγράφει με γλαφυρότητα τις ερωτικές σκηνές αγγίζοντας έτσι τα όρια του πορνογραφήματος.
Μπορεί να ήταν πιο ωμό και να μην είχε την υπεροχή και τη λεπτότητα της πένας του Ναμπόκοφ αλλά η Νάτινγκ άγγιξε μια άλλη οπτική της παιδοφιλίας, που σπάνια θίγεται.
Αν μια γυναίκα παραπλανήσει ανήλικο αυτό την κάνει τέρας ή γκομενάρα; Και φυσικά την κάνει τέρας, απλά η κοινωνία αναγνωρίζει ως θύτες ΜΟΝΟ άντρες και θύματα ΜΟΝΟ γυναίκες.
Έτσι αν ένας καθηγητής παρενοχλήσει μια μαθήτρια θα χαρακτηριστεί τέρας, αν μια καθηγήτρια παρενοχλήσει μαθητή τότε ο μαθητής θα χαρακτηριστεί τυχεράκιας, έμαθε τις χαρές του έρωτα νωρίς.
Αν πάλι ένας άντρας πέσει θύμα βιασμού από γυναίκα κανείς δε θα τον πιστέψει: Σίγα που δε σ’ άρεσε ρε.
Αν πάλι μια γυναίκα πέσει θύμα βιασμού από άντρα θα πουν: Κουνούσε την ουρά της αυτή.
Να γιατί ο φεμινισμός είναι ακόμη αναγκαίος στις μέρες μας, και για άντρες και για γυναίκες.

 

 

Αλλά ας επιστρέψω στη Λολίτα.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη.
Στο πρώτο βλέπουμε την ιστορία της ζωής του Χ.Χ. από την παιδική του ηλικία, την εφηβεία και την ενηλικίωση του στην Ευρώπη, μέχρι και την εγκατάστασή του στην Αμερική και την προσπάθειά του να κάνει δική του τη κόρη της σπιτονοικοκυράς τους χρησιμοποιώντας κάθε μέσο, ακόμη και φόνο.

Αφού πετύχει το σκοπό του στο δεύτερο μέρος βλέπουμε τους δυο να ταξιδεύουν όλη την Αμερική από ξενοδοχείο σε μοτέλ, από μοτέλ σε τροχόσπιτο, και από τροχόσπιτο σε σπίτι.

Η ιστορία μπορεί να μην ήταν για μένα κάτι το πρωτότυπο και ως πλοκή να με κούρασε το κομμάτι των ατέλειωτων περιπλανήσεών τους στην Αμερική, αλλά η γραφή του είναι που το έκανε ένα εξαιρετικό κομμάτι της λογοτεχνίας.

Και μόνο να σκεφτείς ότι τα αγγλικά δεν ήταν η μητρική γλώσσα του Ναμπόκοφ σε κάνει να θαυμάζεις την ικανότητα του στο λόγο, στο λογοπαίγνιο, και στις εικόνες που δημιουργούσε.

Κάτι που με κούρασε επίσης σ’ αυτό το βιβλίο είναι η χρήση των άπειρων γαλλικών προτάσεων.
Όπως και στο Τρυφερή είναι η Νύχτα τα Γαλλικά (δε λέω) προσδίδουν ένα αίσθημα αυθεντικότητας, αλλά αν δεν ξέρεις γρι Γαλλικά αυτό γίνεται εκνευριστικό. Τουλάχιστον ας υπάρχουν υποσημειώσεις με τη μετάφραση. Δηλαδή αν μεταφραστεί η φράση θα χαθεί η αυθεντικότητά της; Όχι.

Συνολικά όμως ήταν μια ωραία εμπειρία και φυσικά θα ψάξω να βρω κι άλλα βιβλία του Ναμπόκοφ γιατί όπως είπα και πριν η γραφή του ήταν υπέροχα λυρική.

Βαθμολογία: 7,6/10

Fury / Παραφορά

Λόγω του ότι έχω αυτό το χούι να αγοράζω βιβλία και ως αντικείμενα, ως συλλέκτης, συνήθως την πατάω και απογοητεύομαι.

Αυτό το βιβλίο το αγόρασα από ένα thrift shop κυρίως λόγω του ότι ήταν υπογεγραμμένο από τον Σαλμάν Ρούσντι τον ίδιο. Δηλαδή αυτό το βιβλίο το άγγιξε ο ίδιος ο Ρούσντι, περιέχει το DNA του.

Αν δεν ήταν υπογεγραμμένο θα το προσπερνούσα απλά. Αλλά την πάτησα.

943974

Χωρισμένο σε τρία μέρη αυτό το βιβλίο ξεκίνησε όμορφα (και τηλεφωνικό κατάλογο να έπαιρνα μετά απ’ εκείνο το ανυπόφορο βιβλίο του Νταλί θα μου φαινόταν ενδιαφέρον), μου άρεσε που άκουγα ξανά την φωνή του Ρούσντι, γέλασα σε μερικά σημεία, και υπέθεσα ότι θα απολάμβανα αυτό το βιβλίο όπως έγινε και με το βιβλίο του Μπουκόφσκι αλλά δεν.
Το μομέντουμ που απέκτησε αυτό το βιβλίο εμφανίστηκε και χάθηκε στο πρώτο μέρος. Έτσι τα επόμενα δυο μέρη μου φάνηκαν χλιαρά, επαναλαμβανόμενα, με αχρείαστες λεπτομέρειες και βιογραφικά κομπάρσων (τυπική τεχνική του Ρούσντι) και βρέθηκα να το διαβάζω μόνο και μόνο για να τελειώσει.
Είχα αποφασίσει να του βάλω 2,6 να εμφανίζεται ως 3άστερο αλλά το γελοίο τέλος με ξενέρωσε μέχρι τον μυελό των οστών που το βάζω ένα καθαρό 2.

Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ο Μάλικ Σολάνκα, ένας Βρετανός καθηγητής του Κέιμπριτζ ινδικής καταγωγής που ξαφνικά του την βάρεσε να παρατήσει την γυναίκα του και το τρίχρονο αγοράκι του και να πάει στην Αμερική να χαθεί, να τον ρουφήξει αυτή η Αμερική που απορροφά κουλτούρες, λαούς, έθιμα, να τον ρουφήξει και αυτόν και τον θυμό (ή παραφορά κατά τον ελληνικό τίτλο).

Ως έναν βαθμό τον καταλαβαίνω να είναι θυμωμένος με τη ζωή του να έχει τάσεις φυγής (όπως εμένα), να θέλει να κάνει ένα διάλειμμα από γνωστούς και φίλους, αλλά (όπως εμένα) δε διάβασε πρώτα τους στίχους του Καβάφη που λένε:

Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θά βρεις άλλες θάλασσες.
Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς
τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς·
και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.
Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μη ελπίζεις—
δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.

Έτσι όπως λέει και το ποίημα ο καθηγητής αυτός δεν μπόρεσε να ξεφύγει απ’ το θυμό του, το πρόσφατο παρελθόν του, το μακρινό παρελθόν του (που όπως κάθε ινδικής καταγωγής χαρακτήρας του Ρούσντι, θέλει να ξεχάσει). Η πόλις τον ακολουθεί, τον κυνηγάει, τον στοιχειώνει . . .

Αλλά όπως είπα η ιστορία έχασε το μομέντουμ (στο πρώτο μέρος) που είχε με την ωραία γραφή, την καυστικά αστεία κριτική πένα του Ρούσντι για την αμερικανική κοινωνία.
Έτσι το υπόλοιπο βιβλίο ήταν απλά μια επανάληψη που δυστυχώς δεν ήταν το ήμισυ της μαθήσεως.

Βαθμολογία: 4/10

Διηγήματα / Öyküler

36377890

Αρχές Νοεμβρίου, πριν αποχωρήσω για Ουαλία και Αμερική (μέσω των βιβλίων), έκανα άλλη μια στάση στην Κύπρο και αυτή τη φορά αντί ποίηση, διηγήματα.

Όταν οι απέναντι γιορτάζουν την ανεξαρτησία τους (από ποιους;) και τη δημιουργία ενός κράτους-εκτρώματος ίσως υπάρχουν κάποιοι που διαφωνούν αλλά η δύναμη της μάζας τους κάνει ανίσχυρους.

Υπάρχουν επίσης και κάποια βιβλία που δείχνουν πόσο ίδιοι είμαστε, σε συνήθειες, κουλτούρα και τα μόνα που μας χωρίζουν είναι η θρησκεία και η γλώσσα.

Από πέρσι όμως μας χωρίζει και μια ώρα διαφορά, διότι συμβαδίζοντας με τα δεδομένα της τουρκομάνας δεν έχουν χειμερινή ώρα.

 

Αλλά αρκετά μ’ αυτό, ας προχωρήσουμε στο βιβλίο.

Αυτή είναι μια δίγλωσση έκδοση διηγημάτων από τον Mehmet Arap και την Σωτηρία Κ. Βασιλείου.
Τα πέντε διηγήματα του Μεχμέτ μεταφράστηκαν από τα τουρκικά στα ελληνικά από την Μαρία Σιακαλλή και η μικρή νουβέλα της Σωτηρίας από τα ελληνικά στα τουρκικά από τον Ahmet Yıkık.

Το βιβλίο αυτό είναι μια δίγλωσση έκδοση που περιέχει και το πρωτότυπο τουρκικό και το πρωτότυπο ελληνικό και τις αντίστοιχες μεταφράσεις τους. Αυτό επειδή η έκδοση αυτή είναι προϊόν του έκτου δικοινοτικού διαγωνισμού για νέους λογοτέχνες που διοργανώνεται από την Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου και την Ένωση Τουρκοκύπριων Καλλιτεχνών και Λογοτεχνών με στόχο την προβολή της δουλειάς νέων ποιητών και πεζογράφων, και Ελληνόφωνων και Τουρκόφωνων και την καλλιέργεια πνεύματος αλληλογνωριμίας και αλληλοκατανόησης μεταξύ των δύο πλευρών.

Ένα πνεύμα που χρειάζεται και απαιτείται σε μέρες σαν κι αυτή.

Από τα πέντε διηγήματα του Μεχμέτ Αράπ μου άρεσαν τα:
100 Μιλς και δείχνει πόσο δύσκολο ήταν να είσαι παιδί στην Κύπρο στις αρχές του 20ου αιώνα.
Επίσης μου άρεσε η Θυσία που βλέπουμε ένα τσιγκούνη και καχύποπτο Ελληνοκύπριο να διαπράττει ύβρη και να δέχεται την νέμεση κατακέφαλα. Μου φάνηκε σαν μύθος Αισώπου, διδαχτικός αλλά όχι κατηχητικός.
Μου άρεσε επίσης και Tο Λιμανάκι που ενώ είναι μια κατά τα άλλα απλή ιστορία, δείχνει την ομορφιά μιας σχέσης μεταξύ πατέρα και γιου ενώ πάνε για ψάρεμα.
Τα άλλα δυο διηγήματα Οι Κυψέλες των σφηκών και το Μια ερμαφρόδιτη συμφωνία, ήταν καλά αλλά δεν μου μίλησαν όσο τα άλλα.

Η μικρή νουβέλα της Σωτηρίας Κ. Βασιλείου Ημερολόγιο Στερεώματος ήταν πρωτότυπα φτιαγμένη σαν ημερολόγιο, και η αφηγήτρια εξιστορεί την θλιβερή ιστορία της αδερφής της που έπασχε από ανορεξία, παράλληλα μαζί με μια απαγορευμένη αγάπη από το παρελθόν Ελληνοκύπριας (προγιαγιάς) και Τουρκοκύπριου.
Σαν ιστορία είχε αυτό το αίσθημα σαπουνόπερας αλλά η γραφή της Σωτηρίας το έσωσε και δεν βαρέθηκα, και μπορώ να πω απόλαυσα την ιστορία μέχρι το τέλος.

Άρα μιας και αυτή η έκδοση ήταν δίγλωσση, εγώ κάπως ‘έκλεψα’ διαβάζοντας μόνο το ελληνικό κείμενο και από τις 166 σελίδες σύνολο διάβασα μόνο τις 88.

Φυσικά και θα ήθελα να διαβάσω κι άλλα από αυτούς τους νέους λογοτέχνες καθώς και παρόμοιες δίγλωσσες εκδόσεις.

Βαθμολογία: 8/10