Οι Πρωτόπλαστοι

Οι Πρωτόπλαστοι

description
Δείτε εδώ τον πίνακα σε υψηλή ευκρίνεια

* Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας Κύπρου 2016
* 1ο Βραβείο Μένης Κουμανταρέας 2016

Ένα βιβλίο που ανέβασε το πήχη για μένα και δεν μ’ απογοήτευσε.

Το βιβλίο καταπιάνεται με μια άγνωστη πτυχή της ιστορίας της Κύπρου (η οποία ιστορία με τόσες πτυχές έχει γίνει πλισές), η οποία είναι ο θάνατος του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Λεόντιου ο οποίος πέθανε μυστηριωδώς 36 μέρες μετά την ενθρόνισή του. Πολλοί εικάζουν ότι δηλητηριάστηκε από τους Βρετανούς διότι είχε φιλικές κι όχι εχθρικές σχέσεις με Τουρκοκύπριους και κομμουνιστές. Ίσως ο μόνος Αρχιεπίσκοπος Κύπρου που έκανε μεταπτυχιακές σπουδές, στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, και στη Θεολογική Σχολή της Νέας Υόρκης.

description

Επίσης βλέπουμε και την ιστορία 3ων ανδρών. Ενός παππού (Κώστας), του γιου του (Νίκος), και του εγγονού του (Αλέξανδρος).

Ο παππούς κρύβει ένα μυστικό πολιτικής φύσης, ο γιος με τη σειρά του ένα μυστικό σεξουαλικής φύσης και ο εγγονός έχει μότο του το: «Τούρκος καλός, μόνο νεκρός»

Και όλοι αυτοί έχουν μια σύνδεση μεταξύ τους όπως και με τον πίνακα του Ιερώνυμου Μπος (Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων) ο οποίος (Μπος) εμφανίζεται για λίγο ως χαραχτήρας στο βιβλίο, όπως και οι Αρθούρος Ρεμπώ ο οποίος δούλεψε για λίγους μήνες σε λατομείο στην Κύπρο· ο Φρανσουά Βιγιόν, και επίσης μια από τις πρώτες ρεμπέτισσες, η Μαρίκα Παπαγκίκα.

Όλα αυτά φαίνονται χαοτικά αλλά δεν είναι. Ο συγγραφέας ξεδιπλώνει σιγά-σιγά την υπόθεση και μας μεταφέρει από την Κύπρο του 2011 στην Νέα Υόρκη του 1929, κι από την Κύπρο του 1947 στην Νέα Υόρκη του 1980 με σύντομες στάσεις στο Μεσαίωνα (Ιερώνυμος Μπός), Αθήνα (1990), Άγιο Όρος (1980) κλπ.

Ο τρόπος αφήγησης δεν είναι ένας. Άλλοτε είναι με την μορφή email, άλλοτε με τη μορφή παραδοσιακού γράμματος, άλλοτε ως κλασσική αφήγηση 3ου προσώπου, όπως επί27889075σης και σε συνηδεισιακή ροή. Και σε 3εις περιπτώσεις η αφήγηση μετατρέπεται σε κυπριακή διάλεκτο.

Τα θέματα πολλά όπως καταλάβατε: πολιτική, θρησκεία, ζωγραφική, μουσική, λογοτεχνία.

Μία σκηνή που με συγκλόνισε είναι η σκηνή που μας μιλά το πτώμα (επιδράσεις από το βιβλίο του Ορχάν Παμούκ [book:Με λένε Κόκκινο|13456816])[εξάλλου του συγγραφέα αγαπημένο βιβλίο είναι [book:Το μαυρο βιβλιο|26167391] επίσης του Παμούκ].
Το πτώμα είναι ενός Τουρκοκύπριου μουσικού που δολοφονήθηκε το 1947 από Ελληνοκύπριους πατριώτες. Θα την παραθέσω εδώ σχεδόν αυτούσια:

Εμένα όπως είπα, με έριξαν [στο πηγάδι] το ’47. Είχα όνειρα ότι μια μέρα, εκεί που θα καθόμουν και θ’ αγνάντευα την απλωσιά των κάμπων έχοντας το βιολί στα χέρια, θα μου ‘κοβαν στο κεφάλι μουσικές […] Ύστερα από μένα τι ’52 έριξαν 2 αστυνόμους που δούλευαν για τους Βρετανούς, ένα Τούρκο κι ένα Ρωμιό. Οι φονιάδες τους είπαν «προδότες». Το ’55 γκρέμνισαν στο πηγάδι 3εις χριστιανούς. Τους είπαν «κομμουνιστές». Το ’56 2 νεαρούς τυλιγμένους σε ελληνικές σημαίες. Αυτούς τους είπαν «τρομοκράτες». Το ’57 ήρτεν κάτω ένας παχύς Εγγλέζος. Αυτόν τον είπαν «αποικιοκράτη». Το ’59 3εις έφηβους Τούρκους. Τους είπαν «ξένους». Το ’61 μια ολόκληρη οικογένεια χριστιανών. Τους είπαν «ζωοκλέφτες». Το ’62-’63 κάμποσοι [Τουρκοκύπριοι] βρήκαν άγριους θανάτους. Το 1973 έριξαν ζωντανούς 2 Τούρκους/ Τους είπαν «αλλόθρησκους» και «άτε να τελειώνουμε με τούτους». Τον Ιούλη του ’74 έριξαν 13 πτώματα χριστιανών, με τα κεφάλια χώρια. Τους είπαν «πεσόντες πολέμου» και «εχθρούς που καλά επάθαν». 2 βδομάδες ύστερα μας άφηκαν μισοκαμένα 7 Τουρκάκια, του Δημοτικού. Τα είπαν «ελάχιστη εκδίκηση». […] Αν ρωτάτε εμένα τον Αλή Πεσκέ, άρκεψα να δέχουμαι ότι τα ηφαίστεια του κόσμου σκάζουν για να δώκουν πίσω ό,τι επετάξαμεν στους λάκκους μας 196-199

Αυτή κυρίες και κύριοι είναι η ιστορία της Κύπρου, μια ιστορία γραμμένη με πτώματα, πτώματα ταπελλωμένα, πτώματα διαμελισμένα όπως κι η ίδια η Κύπρος που μοιάζει όπως αναφέρει κι ο συγγραφέας με αιδοίο διότι η Κύπρος ανά τους αιώνες αποτέλεσε την πόρνη της Μεσογείου. Κατακτητές και κατακτητές πέρασαν από πάνω της, και ακόμα στέκει με τα σημάδια των δεινών εμφανή ακόμα.

Του έβαλα 4,5 αντί 5 αστέρια διότι το 9ο από τα 11 κεφάλαια ήταν σε φάση action-packed που θυμίζει μυθιστορήματα του Νταν Μπράουν και επίσης ο όλος μυστικισμός του πίνακα και η σύνδεσή του με τους ήρωες και την Κυπριακή ιστορία δεν με πολυ-επεισε/ Αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν μ’ άρεσε το βιβλίο. Δε σημαίνει επίσης ότι δεν το συστήνω διότι ο συγγραφέας έχει την ατυχία να είναι Κύπριος και η κυπριακή λογοτεχνία δεν είναι και τόσο ευρέως γνωστή και είναι κρίμα να περάσει τούντο βιβλίο απαρατήρητο. Δκιαβάστε το!! και καλή ανάγνωση

Βαθμολογία: 9/10

The Sellout

Ο Πουλημένος
Βραβείο Man Booker 2016.22237161
Man Booker.
Αυτό έπρεπε να λειτουργούσε σαν προειδοποίηση αλλά την έπαθα. Για άλλη μια φορά νικητής του Man Booker Prize με απογοήτευσε οικτρά.

Βλέπε: Τ’ απομεινάρια μιας μέρας, Ένα κάποιο τέλος

Γιατί με απογοήτευσε; Γιατί ήταν πολύ αμερικάνικο βρε παιδί μου.
Ναι, ναι, ξέρω ότι το θέμα ρατσισμός δεν αφορά μόνο τους Αμερικάνους, αλλά το συγκεκριμένο κεφάλαιο όσο και να το διδάχτηκα στο πανεπιστήμιο, όσα κείμενα και να διάβασα γι’ αυτό, όσες ταινίες και να είδα, όσα άρθρα και να διάβασα δεν με άγγιξε.
Όπως πολύ καλά το έθεσε και ένας goodreadsεράς
«There is also the non-uncommon issue for non-American readers of unexplained cultural references on the assumption that American culture is universal» – which again is exactly the problem.

Προτού δεχτώ επίθεση γι’ αυτό το, δεν με άγγιξε θα ξεκινήσω λέγοντας ότι η λέξη nigger παρόλο που ξέρω πόσο προσβλητική είναι, και παρόλο που ξέρω τι βαριά ιστορία κουβαλά πίσω της, και πόσο την φοβούνται οι Αμερικάνοι να την ξεστομίσουν, ποτέ δε θα καταφέρω να νιώσω την προσβλητικότητά της. Ούτε μαύρος είμαι, ούτε Αμερικάνος, και ούτε η μητρική μου είναι τ’ αγγλικά. Άρα με άλλα λόγια ξέρω τη σημασία της αλλά δεν την νιώθω.
Για να μάθεις αν θα κατανοήσεις (τις άπειρες αναφορές σ’) αυτό το βιβλίο στο 100% πρέπει πρώτα να διαβάσεις το παρακάτω.

Ο ιδανικός αναγνώστης γι’ αυτό το βιβλίο πρέπει να είναι αφροαμερικανός κάτοικος Λος Άντζελες, στο αμέσως επόμενο επίπεδο έχουμε μη αφροαμερικανό κάτοικο Λος Άντζελες, μετά καλύπτουμε όσους κατοικούν στην πολιτεία της Καλιφόρνιας, μετά όσους κατοικούν στις ΗΠΑ μετά όσους κατοικούν σε χώρες με Αγγλική γλώσσα ως μητρική (ΗΒ, Καναδάς, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Ιρλανδία, Νότιος Αφρική, Νιγηρία κλπ) και μετά στις υπόλοιπες χώρες ξεκινώντας μ’ αυτούς που σπούδασαν Αγγλική Φιλολογία στο 65% κατανόησης και τα λοιπά.

Και η υπόθεση, η πλοκή, δε ξέρω τι, ήταν σαν να μπήκε σε μπλέντερ με ανοικτό καπάκι και σού κάνει την κουζίνα κώλο. It was all over the place που λένε κι οι Αμερικάνοι. Μια ανακατωσούρα, ένα χαοτικό χάος, δεν έβγαλα άκρη.

Το βιβλίο το διάβασα στο αγγλικό πρωτότυπο είναι στις 289 σελίδες. Με έκπληξη είδα ότι η ελληνική μετάφραση είναι 100+ σελίδες παραπάνω λόγω του ότι υπάρχουν αμέτρητες υποσημειώσεις πολλές από τις οποίες εκτείνονται σχεδόν πάνω από μια σελίδα με το κείμενο πολλές φορές να είναι μόνο 3 γραμμές. Εγώ χωρίς υποσημειώσεις κολυμπούσα στ’ ανοικτά χωρίς μπρατσάκια και χωρίς βατραχοπέδιλα. Δεν κατάλαβα τι ήθελε να πει ο ποιητής.
Κάτι τέτοιο δηλαδή:

description

Διότι το να κάτσεις να εξηγήσεις το ανέκδοτο είναι σαν να κάνεις ανατομία σ’ ένα βάτραχο ο οποίος στην πορεία έχει ήδη ψοφήσει. (κάπου το διάβασα αυτό αλλά δε θυμάμαι ποιος το είπε)

Ο συγγραφέας, το είπε και σε συνέντευξή του, ήθελε την λέξη nigger να δεσπόζει των άλλων λέξεων, με σκοπό να την απομυθοποιήσει, να της μειώσει την δύναμή της. Να δει με άλλα λόγια γιατί ακόμη φοβίζει την αμερικανική κοινωνία.
Εγώ όμως, όπως είπα και πριν ξέρω πόσο προσβλητικό είναι να πεις κάποιου nigger αλλά δεν το νιώθω, το ξέρω απλά, και συν αυτού στα ελληνικά η λέξη nigger μεταφράζεται ως αράπης. Για μένα που ζω στην Κύπρο αράπης δε σημαίνει τίποτα άλλο εκτός από τον Άραβα. Έτσι εδώ έχω 2 γλωσσικά εμπόδια να υπερπηδήσω προτού φτάσω στην λέξη nigger.

Σοκαρίστηκα όταν είδα τον συγγραφέα να αναφέρει τα Βαρόσια, Αμμοχώστου ως υποψήφια αδελφοποιημένη πόλη με το Ντικενς, την (σχεδόν) εγκαταλελειμμένη πόλη του πρωταγωνιστή (μαζί με το Τσερνομπίλ), που δεν κατάλαβα αν ήταν πόλη, χωριό, ή απλά ένας δρόμος με 5 σπίτια απ’ την μια πλευρά και 5 απ’ την άλλη. Και επίσης δεν κατάλαβα γιατί Ντίκενς, σε τι αποσκοπούσε η ονομασία μιας γκέτο περιοχής στο Λος Άντζελες με το επίθετο του μεγάλου Άγγλου συγγραφέα Τσαρλς Ντίκενς;
Εδώ θα μου πεις έχουν Μάντσεστερ στη Μασαχουσέτη, Λονδίνο στο Οχάιο, Μπέρμιγχαμ στην Αλαμπάμα, Άθενς στην Τζόρτζια κλπ.

Τόσα και τόσα εγκώμια και μνείες διάβασα γι΄ αυτό το βιβλίο και τώρα που το τέλειωσα απορώ.
Άλλο βιβλίο διάβαζα εγώ; Τόσος χαζός είμαι που δεν κατάλαβα τι ήθελε να πει ο συγγραφέας με αυτό το εξαιρετικά αστείο βιβλίο; Ή απλά η μητρική μου δεν είναι τ’ αγγλικά οπότε έχασα πολλές αναφορές. Μα και πάλι διαβάζω αγγλικά βιβλία εδώ και 10 χρόνια και πρώτη φορά ένιωσα τόσο φτανός (ηλίθιος με IQ ραδικιού στην κυπριακή)
Αν βρήκατε την κριτική μου χαοτική, που να διαβάσετε και το βιβλίο. Απογοητευτικό.τα.το.

Βαθμολογία: 5/10

Κρίμα.

Υστερόγραφο: Δεν μας είπες περί τίνος πρόκειται το βιβλίο.
Δε βαριέσαι.

The Luminaries

Αφορισμοί

Ένας Εβραίος, ένας ιθαγενής (Μαορί), 2 Κινέζοι κι ένας Σκοτσέζος μπαίνουν σ’ ένα μπαρ. . .
Ακούγεται σαν ανέκδοτο, αλλά δεν είναι. Ένα βιβλίο βάρους 1,06 kg δεν το λες και αστείο.

Αυτό το βιβλίο δεν το πήρα ούτε γιατί ενδιαφέρομαι για τον πυρετό χρυσού στη Νέα Ζηλανδία τη δεκαετία του 1860, ούτε γιατί είχα καημό να διαβάσω ένα βιβλίο που κέρδισε το Man Booker Prize το 2013, απλά από το 2015 έβαλα στόχο να διαβάσω ένα βιβλίο από κάθε χώρα στον κόσμο. Από Ισλανδία μέχρι Νέα Ζηλανδία, κι από Βολιβία μέχρι Μογγολία. Έτσι διαβάζοντας αυτή/ό τη/ο κουμούτσα τόμο μπορώ να είμαι ευχαριστημένος που διάβασα κάτι και από Νέα Ζηλανδία αυξάνοντας τον αριθμό χωρών που διάβαζα μέχρι τώρα στις 34, μου μένουν άλλες 162.

Το πώς ένιωσα τελειώνοντας αυτό το βιβλίο θα το περιγράψω ως εξής:
Κάνεις έρωτα με το αγόρι σου ή το κορίτσι σου (αναλόγως προτίμησης) και 10-15 δεύτερα πριν τη κορύφωση ανοίγει η πόρτα του δωματίου και μπαίνει μέσα η μάνα σου. Υπήρξε πράξη αλλά όχι οργασμός.
Το ίδιο και με το βιβλίο: ένα ωραίο ταξίδι χωρίς ικανοποίηση.

Δομή του βιβλίου

Η δομή του βιβλίου είναι έξυπνη παρόλο που πολλοί τη θέλουν ως ένα κόλπο για να σε παγιδεύσει στο να διαβάσεις αυτό το βιβλίο.
Το βιβλίο αποτελείται από 12 μέρη, έχει 12 χαρακτήρες βασισμένους στα 12 ζώδια, και στο εξώφυλλο (της πρώτης έκδοσης) 12 φάσεις του φεγγαριού.

description

♫ 12, κι ουτ’ ένα τηλεφώνημα. . . ♫
Το 12 είναι όπως έχετε καταλάβει σημαντικός αριθμός.
Το 1ο και μεγαλύτερο μέρος έχει 12 κεφάλαια
Το 2ο έχει 11 κεφάλαια
Το 3ο έχει 10 κεφάλαια
Το 4ο έχει 9 κεφάλαια
Το 5ο έχει 8 κεφάλαια
Το 6ο έχει 7 κεφάλαια
Το 7ο έχει 6 κεφάλαια
Το 8ο έχει 5 κεφάλαια
Το 9ο έχει 4 κεφάλαια
Το 10ο έχει 3 κεφάλαια
Το 11ο έχει 2 κεφάλαια
Και τέλος το 12ο έχει 1 κεφάλαιο μόνο
Δηλαδή όσο μεγαλώνει ο αριθμός του κεφαλαίου τόσο μικραίνει ο αριθμός των κεφαλαίων που περιέχει
Το 5ο έχει 8 κεφάλαια και το 8ο 5.
Επίσης αυτό έχει ως αποτέλεσμα το μέγεθος των κεφαλαίων να μειώνεται. Το 1ο είναι 360 σελίδες, το 2ο 158, το 3ο 104, το 4ο 96 και ούτω καθεξής μέχρι να φτάσουμε στο 12ο που είναι μόλις 4 σελίδες.
Επίσης κάθε κεφάλαιο έχει και ένα αστρολογικό διάγραμμα με τις κινήσεις των πλανητών. Σε τι αποσκοπεί αυτό; Διακοσμητικοί λόγοι.

description

Πάμε στους χαρακτήρες τώρα:
Οι 12 χαρακτήρες που μαζεύτηκαν την νύχτα της 27ης Ιανουαρίου στο μπαρ του Ξενοδοχείου Crown συμβολίζονται ο καθένας από τα 12 ζώδια. Οι υπόλοιποι 8 χαρακτήρες που μαθαίνουμε μέσα απ’ τις διηγήσεις των 12 συμβολίζονται από τους 8 πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος.

Γιατί μαζεύτηκαν όλοι αυτοί στο ξενοδοχείο;
Διότι στις 14/01/1866 μια πόρνη βρέθηκε σ’ ένα χαντάκι σχεδόν νεκρή, ένας μπεκρής βρέθηκε νεκρός στη απομονωμένη καλύβα του, και ένας άντρας έχει εξαφανιστεί. Αυτοί οι 3εις συνδέονται με τους 12.
Αυτό δεν ήταν φυσικά σπόιλερ αλλά υπάρχει στο οπισθόφυλλο του βιβλίου.

Χρονολογική σειρά:
Ξεκινούμε από την 27η Ιανουαρίου 1866 στο 1ο μέρος, πάμε στις 18 Φεβρουαρίου 1866, μετά στο Μάρτη του 1866, μετά στον Απρίλη του 1866, κι απ’ εκεί πίσω στον Απρίλη του 1865 μέχρι να φτάσουμε ξανά στην αρχή στις 14 του Ιανουαρίου 1866 (12ο μέρος).

Λοιπόν το βιβλίο έπρεπε να τελείωνε στη σελίδα 713, αλλά συνέχισε για άλλες 100+ σελίδες (Μέρη 5-12) να μας εξιστορεί από πρώτη ματιά πλέον τα πράγματα που μάθαμε από αφηγήσεις και μνήμες στα μέρη 1-4. Δεν λέει τίποτα καινούριο. Απλά εκεί που περίμενες μετά από 11 μέρες ανάγνωσης μια γαμ. . . απάντηση σε πάει πίσω στο παρελθόν και μένεις εκεί, αφήνοντάς σε με περισσότερες ερωτήσεις απ’ όσες είχες όταν ξεκίνησες το βιβλίο, ήτοι θα του στερήσω 1,5 αστέρια
Πριν φτάσω στις 300 σελίδες ήμουν στα πρόθυρα να το παρατήσω και να του κοτσάρω 1 καθόλου φωτεινό αστέρι, στις 300 και κάτι στα 2. Τελειώνοντας το 1ο μέρος βουνό βρέθηκα στα 3 αστέρια. Στις 713 στα 3,5 και ήμουν έτοιμος να του δώσω 4 αλλά αυτό το τέλος με χάλασε.

Λοιπόν το δύσκολο του βιβλίου είναι να ξεπεράσετε το 1ο μέρος, μετά κυλά άνετα. Αν μετά απ’ όσα είπα θέλετε ακόμη να το διαβάζετε βουρ. . .
Να σημειώσω ότι το βιβλίο είναι γραμμένο με αγγλικά του 19ου αιώνα και με τίτλους συνόψεις στυλ Ντίκενς άρα καλό θα ήταν η ανάγνωση να γίνει στ’ αγγλικά. Αν πάλι όχι δεν χάνετε και πάρα πολλά.
Βαθμολογία: 6,5/10

The Museum of Innocence

* çok güzel kitap *
* a beautiful story *
* ένα ταξίδι στη χώρα της γραφής του Παμούκ *

Όταν αγόρασα αυτό το βιβλίο ήξερα ότι στο εγγύς μέλλον θα πήγαινα στην οδό Τσουκουρτζουμά να επισκεφτώ το μουσείο, αλλά από τότε μέχρι σήμερα πολλά έχουν γίνει, στ’ αεροδρόμιο, στους δρόμους, ένα αμφιλεγόμενο πραξικόπημα, επίθεση με όπλο σε κέντρο την πρωτοχρονιά. Πολλά. Φαίνεται θα αναβάλω την επίσκεψή μου στο μουσείο για το μακρινό μέλλον. Όταν θα πλησιάζω τα 40.

Το [βιβλίο και το] μουσείο της αθωότητας

Ο Παμούκ είναι έξυπνος συγγραφέας.
Είχε την ιδέα να φτιάξει ένα μουσείο ταυτόχρονα με ένα βιβλίο.
Μαζεύοντας αντικείμενα για το μουσείο έφτιαχνε ταυτόχρονα και την ιστορία του βιβλίου.
Το βιβλίο τελείωσε πρώτο ενώ το μουσείο άνοιξε 4 χρόνια μετά.
Και το βιβλίο και το μουσείο έχουν το ίδιο όνομα: [book:Το μουσείο της αθωότητας|13071102]
Το μουσείο έχει 83 προθήκες με αντικείμενα που εξιστορούν μια ιστορία.
Το βιβλίο έχει 83 κεφάλαια που εξιστορούν την ίδια ιστορία με τ’ αντικείμενα στο μουσείο.
Προς το τέλος του βιβλίου υπάρχει τυπωμένο το εισιτήριο για το μουσείο. Ναι, για όσους έχουν το βιβλίο μαζί τους κερδίζουν δωρεάν είσοδο. Και ο υπάλληλος εκεί θα σ’ το σταμπάρει.

description

Μια ιστορία αγάπης. Ένα ρομαντικό βιβλίο. Ένα βιβλίο με ερωτικά τρίγωνα.
Στοιχεία που αποφεύγω όπως ο διάολος το λιβάνι.
Αλλά αυτό το βιβλίο είναι Παμούκ, είναι μεταμοντέρνο, είναι έξυπνο. Και μ’ άρεσε.

Στοιχεία μεταμοντερνισμού στο βιβλίο

+ Στα δύο μεγαλύτερα κεφάλαια του βιβλίου: 24. Το πάρτι αρραβώνων (58 σελ.) και το 83. Ευτυχία (27 σελ.) εμφανίζεται ο ίδιος ο [author:Orhan Pamuk|1728].

«[…] Füsun had danced with two people early on. […] The second, however, was the young man with whom I had exchanged glances a short time earlier while visiting the Pamuk family table—Orhan Pamuk himself, as he proudly told me years later.» σελ. 170

*

«It was around then that I decided my voice had been heard too much anyway and that it was time I left it to him to finish my story. From the next paragraph until the end, it will, in essence, be Orhan Bey who is telling the story. Having paid Füsun such sincere, detailed attention during their dance, he will, I am sure, do no less in these last pages. Farewell!

HELLO, THIS IS ORHAN PAMUK! With Kemal Bey’s permission I shall begin describing my dance with Füsun: She was the. . .» σελ. 708

+Υπάρχει χάρτης για το πώς θα βρεις το μουσείο.
+Υπάρχει ευρετήριο ονομάτων (κάτι που πολύ σπάνια βλέπουμε σε μυθιστορήματα και πιο συχνά σε μελέτες.)
+Αρκετοί χαρακτήρες από προηγούμενά του βιβλία περνούν μέσ’ απ’ τις σελίδες αυτού του βιβλίου:
[…] it was generally believed I had misinterpreted […] many Nişantaşı notables […] including [book: Τζεβντέτ Μπέη και οι γιοι του|16161843], and his family, my poet friend Ka; ([book:Χιόνι|15854629]) and Celâl Salik, the famous […] columnist ([book:Το μαύρο βιβλίο|26167391]) σελ. 721

+Υπάρχουν αναφορές στα βιβλία του:
«Orhan Bey, I read your novel [book:Snow|11691] all the way to the end,» he said. «I don’t like politics. So please don’t be offended if I say I found it a bit of a struggle.» σελ. 727

+Μουσείο και βιβλίο γίνονται ένα.
+Ζωή και τέχνη γίνονται ένα.
Είναι έξυπνος αυτός ο Παμούκ και μ’ αρέσει.

-Τόσα και τόσα μας είπες, δεν μας είπες περί τίνος πρόκειται:
-Ε, η ιστορία είναι απλή. Ο Κεμάλ ένας πλούσιος κληρονόμος που ετοιμάζεται να αρραβωνιαστεί την Σιμπέλ μια επίσης πλούσια κοπέλα, σπουδασμένη στη Σορβόννη, θα ερωτευτεί την φτωχή Φισούν και ζουν σαράντα δύο μέρες πάθους και ηδονής. Απ’ εδώ και πέρα ξεκινά η κάθοδος του Κεμάλ σε μια δίνη όπου η αγάπη γίνεται έρωτας, ο έρωτας πάθος, και το πάθος έμμονη ιδέα.

Και εδώ είναι που βρίσκω το αρνητικό του βιβλίου για μένα.
Για 195 σελίδες (387-581) ο Κεμάλ εξιστορεί τα 7 χρόνια και δέκα μήνες που πέρασε στο σπίτι των γονιών της Φισούν. Τα δείπνα, οι συζητήσεις, τα αντικείμενα που έκλεβε για να τη θυμάται, το τι έβλεπαν στην τηλεόραση και άλλα πεζά καθημερινά. Για 195 σελίδες τα έβλεπα ξανά και ξανά και ξανά και ξανά κι αυτό με κούρασε. Αλλά από την σελίδα 582 μέχρι το τέλος (728) το βιβλίο πήρε μπρος και με έκανε ξανά να απολαμβάνω την λεπτομερέστατη και πυκνή γραφή του Παμούκ.

description

Θα πρότεινα να διαβάζατε πρώτα το [book:Ιστανμπούλ: Πόλη και αναμνήσεις|6617687] για να έχετε μια πιο εμπεριστατωμένη εικόνα της Πόλης πριν πάρετε αυτό το βιβλίο. Μοιάζουν κατά κάποιο τρόπο.

Παρόλο που οι χαρακτήρες σε όλα τα βιβλία του Παμούκ που διάβασα είναι ως επί το πλείστον νευρωτικοί και ιδιαίτεροι αυτός ο συγγραφέας εξελίσσεται στο να γίνει ο αγαπημένος μου. Μεγάλα λόγια. . .
Διαβάστε το!
Βαθμολογία: 7/10

Υποταγή (Soumission)

Μια μακάβρια σύμπτωση καλύπτει αυτό το βιβλίο.
Εκδόθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2015 και την ίδια μέρα το σατιρικό περιοδικό Charlie Hebdo έκδωσε το τεύχος με την καρικατούρα του Ουελμπέκ ως μάγου να λέει ότι το 2022 θα γιορτάζει το Ραμαζάνι.
description

Την ίδια επίσης μέρα τα γραφεία της Charlie Hebdo δέκτηκαν επίθεση με αποτέλεσμα να πεθάνουν 12 άνθρωποι.
description

Τον Οκτώβρη του 2015 βγήκε και η ελληνική έκδοση, και λίγες εβδομάδες μετά έγιναν οι πολύνεκρες επιθέσεις στο Παρισι (Σταντ ντε Φρανς, Μπατακλάν κλπ)
Ο Ουελμπέκ έγραψε ένα βιβλίο που περιέχει εξτρεμιστικές πράξεις στο Παρίσι, το οποίο μόλις εκδίδεται εξτρεμιστικές πράξεις λαμβάνουν χώρα στο Παρίσι. Ζωή και τέχνη γίνονται ένα.
Σατανικές συμπτώσεις ή μήπως ο Ουελμπέκ είναι τόσο προφητικά έξυπνος που ξέρει πότε κάτι θα πουλήσει / προκαλέσει;

Το βιβλίο είναι σχετικά απλό. Σε μια Γαλλία του κοντινού μέλλοντος (2022) διεξάγονται εκλογές με την ακροδεξιά της Λεπέν στο προβάδισμα. Ακριβώς πίσω είναι η μουσουλμανική αδελφότητα η οποία με τη βοήθεια του 3ου κόμματος βγαίνει στην εξουσία.

Τώρα όλη η Γαλλία είναι υπό μουσουλμανικό καθεστώς.

Είναι καλό αυτό;
Είναι, διότι η κυβέρνηση σε 6 μήνες μείωσε την ανεργία σε ένα μεγάλο ποσοστό.
Πώς;
Βγάζοντας όλες τις γυναίκες από τις δουλείες τους για να μπουν πίσω από τον πάγκο της κουζίνας αλλά με επίδομα νοικοκυράς και δίνοντας τις θέσεις τους σε (άντρες) άνεργους.
Τώρα αυτό είναι καλό;
Αν ρωτήσετε τη μάνα μου και διάφορες θείες μου θα προτιμούσαν να είναι δούλες στο σπίτι, παρά δούλες και στη δουλειά και στο σπίτι.
Αλλά και πάλι το να χάνεις τη δουλειά σου χωρίς τη θέλησή σου είναι καλό;

Τέλος πάντων, αυτό και άλλα πολλά ερωτήματα αναδύθηκαν από μέσα μου καθώς διάβαζα το βιβλίο.

Ο πρωταγωνιστής του βιβλίου είναι ένας καθηγητής στη Σορβόνη με ειδικότητα στον Ουισμάνς. Ασυμπάθιστος χαραχτήρας. Μισογύνης, μισάνθρωπος, και όλα τα εις μισό-.
Για να παραμείνει καθηγητής στο πανεπιστήμιο πρέπει να ασπαστεί το Ισλάμ.

Όλο το βιβλίο είναι μια εναλλαγή μεταξύ Ουισμάνς, πολιτική, πήδουλους, θρησκεία – Ουισμάνς, πολιτική, πήδουλους, θρησκεία. Και όλα σε μεγάλη λεπτομέρεια. Ένα βιβλίο όπου παρελαύνουν πολιτικοί της Γαλλίας (Ολάντ, Σαρκοζί, Λεπέν) κυρίως στο πρώτο μισό στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.

Το απόλαυσα ως βιβλίο αλλά δεν με έπεισε. Μπορεί το μουσουλμανικό κόμμα να ήταν σαφώς καλύτερο από το να κέρδιζε το Front National της φασίστως Λεπέν αλλά το ότι μέσα σε 6 μήνες όλη η Γαλλία μπήκε σε νόμο σαρία (γυναίκες καλυμμένες, καθηγητές μουσουλμάνοι, γάμοι με προξενιά κλπ) αδιαμαρτήρητα έμοιαζε κάπως ψεύτικο και βεβιασμένο το οποίο, καταλαβαίνω, ήταν ένας τρόπος για να κυλίσει η ιστορία.

Παρόλο που από Γαλλική Λογοτεχνία κάνω μεσάνυχτα. (είμαι βλέπετε της αντίπερα όχθης God Save the Queen) δεν με κούρασαν οι αμέτρητες παραπομπές στη Γαλλική Λογοτεχνία του 19ου αιώνα (Ουισμάνς, Πεγκύ (Για αρκετές σελίδες διάβαζα Πέγκυ) Ντομινίκ Ορί, Φλωμπέρ κλπ)

Απ’ ότι φαίνεται όμως θα συνεχίσω με Ουελμπέκ στο μέλλον, ίσως με το δοκίμιο για τον μαέστρο του τρόμου αλλά απίστευτα ρατσιστή Λαβκραφτ του οποίου οι απόψεις σίγουρα θα βρίσκουν σύμφωνη τη Λεπέν.

Βαθμολογία: 7/10

Cloud Atlas

Αυτό το βιβλίο τεχνικώς ήταν καταπληκτικό, και η ιστορία σχεδόν τέλεια για τα δικά μου πρότυπα.
Έτσι θα προσπαθήσω να κάνω μια ανατομία του βιβλίου χωρίς να αναφέρω major spoilers.cloudatlas

Το βιβλίο είναι όπως ένα σεξτέτο (μουσικό σύνολο για έξι όργανα/φωνές) βλέπε κουαρτέτο (4)
Έτσι από μόνες τους οι ιστορίες είναι λες και κάτι λείπει. Μια ιστορία είναι ωραία (βιολί), άλλη μονότονη (κοντραμπάσο). Αλλά όταν τις ενώσεις φτιάχνεις μια μουσική σύνθεση προς τέρψη όλων των ειδών αναγνωστών.
Έχουμε δηλαδή ιστορικό, επιστολογραφικό, αστυνομικό θρίλερ, κωμωδία, δυστοπικό, μετα-αποκαλυπτικό είδος, όλα σε ένα βιβλίο.

Το βιβλίο μπορεί να χαρακτηριστεί εκτός από σεξτέτο και ως μια ομάδα μπάμπουσκες ή ματριόσκες Ανοίγεις / μοιράζεις τις πέντε πρώτες πριν φτάσεις στην πιο μικρή και τη μόνη που είναι ακέραιη, την 6η. Κάποτε θα τη βάλεις πίσω στη θέση της κλείνοντας τις ματριόσκες μία μία από την 5η μέχρι την 1η και έτσι ολοκληρώνεται η εικόνα.
Έτσι οι πρώτες πέντε ιστορίες είναι μοιρασμένες η μια από την επόμενη. Η 6 βρίσκεται στην μέση άθικτη, Όταν την ολοκληρώσεις αρχίσεις με τα δεύτερα μισά των άλλων ιστοριών και έτσι ολοκληρώνεις το βιβλίο.

Ένα διάγραμμα του βιβλίου:
1η ιστορία
Είδος: Ιστορικό σε ημερολογιακό στυλ
Χρόνος: Μέσα 19ου αιώνα
Τόπος: Ειρηνικός Ωκεανός.
description

2η ιστορία
Είδος: επιστολογραφικό
Χρόνος: Δεκαετία 1930
Τόπος: Βέλγιο
description

3η ιστορία
Είδος: αστυνομικό θρίλερ με αριθμημένα κεφάλαια στυλ Νταν Μπράουν και Μάικλ Κράιτον
Χρόνος: δεκαετία του 70.
Τόπος: Καλιφόρνια
description

4η ιστορία
Είδος: Χιούμορ Κωμωδία
Χρόνος: σήμερα (αρχές 21ου αιώνα)
Τόπος: Αγγλία
description

5η ιστορία
Είδος: Δυστοπικό σε στυλ συνέντευξης
Χρόνος: 2144
Τόπος: Φουτουριστική Κορέα
description

6η ιστορία
Είδος: Μετα-αποκαλυπτικό σε στυλ διήγησης γεγονότων
Χρόνος: 2321
Τόπος: Χαβάη
description
Αυτή η ιστορία μου θύμισε αυτό που είπε ο Αϊνστάιν
‘I know not with what weapons World War III will be fought, but World War IV will be fought with sticks and stones.’
Και εδώ στη Χαβάη του 24ου αιώνα οι άνθρωποι είναι πρωτόγονοι. Ακόντια, σπάθες, άλογα, κανίβαλοι, πίστη στα είδωλα, άνθρωποι χωρισμένοι σε φυλές και μικρά χωριά.

Και εδώ ερχόμαστε στ’ αρνητικά του βιβλίου:
1] Αυτό το 6ο μέρος με δυσκόλεψε πολύ διότι τα αγγλικά ήταν όπως υποτίθεται πώς θ’ ακούγονται τ’ αγγλικά σε 3εις αιώνες και όντως ήθελε κάποια προσπάθεια να καταλάβεις τι έλεγε.

2] Το ότι ήταν οι ιστορίες μοιρασμένες στα δύο με ανάγκασε έτσι να διαβάζω ξανά τις 2 τελευταίες σελίδες του πρώτου μισού κάθε ιστορίας για να ξαναμπώ στο νόημα ξεκινόντας το 2ο μισό, ειδικά των 2 πρώτων ιστοριών που τις διάβασα πρώτες και τις ολοκλήρωσα τελευταίες. Ξέχασα ποιος ήταν ποιος, ξέχασα που με είχε αφήσει και πιστεύω ότι αν ήταν τέσσερις αντί έξι ιστορίες νομίζω δε θα υπήρχε τέτοιο πρόβλημα.

Αυτά τα αρνητικά, τώρα στα θετικά είναι επίσης το πόσο διακριτικά σχετίζονται μεταξύ τους οι ιστορίες. Μαθαίνουμε για την προηγούμενη ιστορία μέσω ενός υλικού, είτε αυτό είναι γράμματα, είτε χειρόγραφό, είτε μια ταινία, είτε ένα προσχέδιο μυθιστορήματος, είτε μια καταγραμμένη τηλεδιάσκεψη και ούτω καθεξής.
Υπάρχει και κάτι άλλο που ενώνει τις ιστορίες κάτι που σχετίζεται με μετενσάρκωση που αν δεν το διάβαζα εδώ κι εκεί (Wikipedia, κριτικές στο Goodreads) δε θα το έπαιρνα είδηση.
Δε θα πω τίποτα άλλο, απλά όταν το βρείτε είτε στα ελληνικά (εξαντλημένο), είτε στ’ αγγλικά διαβάστε το. Απλά να έχετε υπόψη τ’ αρνητικά για να ‘στε έτοιμοιοι πού λέει κι ο Σάκης, άσχετο.

Α, και πριν σας αφήσω θα βάλω τις ιστορίες κατά σειρά προτίμησης από πιο αγαπημένη/ενδιαφέρουσα στην λιγότερο.

Κωμωδία: 21ος αιώνας
Δυστοπία: 22ος αιώνας
Θρίλερ: 20ς αιώνας
Μετα-Αποκαλυπτικό: 24ος αιώνας
Ιστορικό: 19ος αιώνας
Επιστολογραφικό: 20ς αιώνας

Βαθμολογία: 8/10

Υπάρχει Θεός; : Ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο ή ο άνθρωπος το Θεό;

Λοιπόν, αν τώρα πω πως μου άρεσε αυτό το βιβλίο θα χαρακτηριστώ άθεος (με την αρνητική έννοια) άπιστος και απόκληρος της κοινωνίας
Άρα θα πρέπει να εκφραστώ εκ του ασφαλούς και να πω ότι ήταν ένα ενδιαφέρον βιβλίο αλλά έχω τις αμφιβολίες μου γι’ αυτό;
32492885
Όμως όχι, θα εκφραστώ όπως νιώθω, και δε θα δεχτώ καμιά θρησκευτική ή κοινωνική καταπίεση.
Αυτό το βιβλίο το απόλαυσα και το λάτρεψα. Ήθελα σε κάθε σελίδα να υπογραμμίζω σημεία που συμφωνούσα και σημεία που μου άρεσαν.
Αυτό το βιβλίο στην Ελλάδα κέρδισε το βραβείο Αναγνωστών Public 2015 στην κατηγορία δοκίμιο, μελέτη βιογραφία, μαρτυρία.
Στην Κύπρο νομίζω θα κέρδιζε μια θέση στον κάλαθο των αχρήστων. Υπερβολή; Σχεδόν. Ξέρουμε πόσο θεοσεβούμενη και οπισθοδρομική είναι η Κύπρος, και προσωπικά ξέρω ότι το στίγμα που μου άφησε η θρησκεία είναι ανεξίτηλο.
Να, τώρα που γράφω αυτή την κριτική νιώθω ότι ο παντοδύναμος θεός θα ρίξει φωτιά να με κάψει ή ότι θα μου φανερωθεί άγιος το βράδυ για να με φοβερίσει που γράφω ότι μ’ άρεσε κάτι τόσο αντίθετο προς στην θρησκεία.

Ο τίτλος του βιβλίου ξεκινά μ’ ένα ερώτημα: «Υπάρχει Θεός;» Αυτό το ερώτημα φυσικά δε θ’ απαντηθεί μ’ ένα ναι ή μ’ ένα όχι. Και ούτε μπορεί ν’ απαντηθεί σε μια σελίδα.
Εμένα πάντοτε μέσα μου μιλούσε η γλώσσα της λογικής που λογική στη θρησκεία δεν περνά, «Πίστευε και μη ερεύνα» και η λογική μου μου λέει ότι άγγελοι με πουπουλένια φτερά να τραγουδούν ύμνους, και διάβολοι με φτερά νυχτερίδας να ανακατεύουν πίσσα στα καζάνια της κόλασης είναι αποκυήματα της φαντασίας εκείνων που ήθελαν να ελέγχουν τις άβουλες μάζες από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα. Και για να μη σταθώ μόνο στα χριστιανικούς μύθους ούτε τζίνι υπάρχουν ούτε η θεά Κάλι με τα τέσσερα χέρια και τη γλώσσα να πετάγεται έξω κατακόκκινη.

Η λογική μου όμως λέει και κάτι άλλο:
Ο γαλαξίας μας έχει δισεκατομμύρια αστέρια σαν τον ήλιο μας και αυτά τα δισεκατομμύρια αστέρια έχουν 10 φορές περισσότερους πλανήτες. Επιπλέον το σύμπαν έχει δισεκατομμύρια γαλαξίες και μεγαλύτερους από τον δικό μας και αυτοί με τη σειρά τους πεντάκις-εκατομμύρια αστέρια και πλανήτες. Οπότε αποκλείεται να μην υπάρχει κάπου αλλού ζωή, έστω και πρωτόγονη, και αποκλείεται αν υπάρχει ένα υπέρτατο ον να έχει γήινα χαρακτηριστικά (γενειάδα, καπρίτσια κλπ) και όχι εξωγήινα.

Επίσης η Γη αν ήταν λίγο πιο κοντά στον ήλιο θα ήταν τόσο ζεστή που η ζωή πάνω της θα ήταν δύσκολο να φτάσει στο σημείο της εξέλιξης του σήμερα, πόσο μάλλον να υπάρχει. Κι η Γη αν ήταν λίγο πιο μακριά από τον ήλιο θα ήταν τόσο κρύα που η ζωή πάνω της πάλι θα ήταν δύσκολο να υπάρξει. Άρα αυτή η τοποθέτησή μας σε ιδανικό σημείο για ιδανικές συνθήκες ανάπτυξης ζωής προϋποθέτει ή μεγάλη τύχη, ή ένα μεγάλο ον.

Ξέρουμε ότι το σύμπαν δημιουργήθηκε από την μεγάλη έκρηξη πριν δισεκατομμύρια χρόνια. Πριν την έκρηξη τι υπήρχε, και αν υπήρχε μόνο ο Θεός για πόσα εκατομμύρια χρόνια υπήρχε μόνος του πριν δημιουργήσει το Σύμπαν; Ή μήπως πριν το Big Bang υπήρχε άλλο αρχαίο σύμπαν τρισεκατομμυρίων ετών που ο Θεός κατέστρεψε και δημιούργησε αυτό που γνωρίζουμε;

Άρα αυτό με κάνει κάτι μεταξύ αγνωστικιστή και ντεϊστή όχι πως είναι απαραίτητο να έχω μια ταμπέλα συνεχώς πάνω μου.
Και αν υπάρχει θεός ή τέλος πάντων μια υπεράνθρωπη οντότητα δεν θα είναι όπως τον περιγράφουν οι γραφές, ένας θεός που έχει ανάγκη να πιστεύεις μόνο σ’ αυτόν, ένας θεός που έχει την ματαιόδοξη ανάγκη να τον λατρεύεις, ένας θεός που τιμωρεί αν δεν τον υπακούεις, γιατί φυσικά ένας θεός δεν έχει ανάγκες, δεν είναι άνθρωπος με ανάγκες είναι θεός χωρίς ανάγκες.
Και γιατί να ονομάζεται με γήινα ονόματα όπως Θεός ή God ή Allah και να μην έχει ένα δικό του, εξωγήινο όνομα όπως Kthal’kar μιας και δεν δημιούργησε μόνο τη Γη αλλά ολόκληρο το Σύμπαν;

Ο Θεός όπως τον ξέρουμε απ’ τις γραφές, ναι, πλάστηκε από τον άνθρωπο, αλλά ο πιθανός θεός που δεν ξέρουμε και έπλασε το Σύμπαν ποιος τον έπλασε, και τι υπήρχε πριν; Εκεί που σταματά η ανθρώπινη σύλληψη ξεκινά κάτι το υπεράνθρωπο, ο δημιουργός ας πούμε.

Αυτά που λέω εδώ είναι μόνο το ένα τρίτο απ’ όσα λέει ο συγγραφέας στο βιβλίο.
Μιλά για τις θεωρίες περί θεού, μιλά για τις διάφορες θρησκείες, μιλά για τους αφορισμούς των θρησκειών, μιλά για τον Dawkins και τον Δαρβίνο και τον Δαρβινισμό, μιλά για την άνοδο των επιστημών, μιλά για την βιοηθική και την νευροηθική και άλλα πολλά.

Το συστήνω σε όλους ανεξαιρέτως. Αν έχεις ανοικτό μυαλό σίγουρα θα σου φανεί ενδιαφέρον ανάγνωσμα.

Βαθμολογία: 9/10

Ελένη: Ένας άγγελος στην Κόλαση

07cd1d98-747e-4866-a132-85ef2131fba2_3Έγινε μπεστ σέλερ στην Κύπρο κάτι πρωτοφανές για τα κυπριακά δεδομένα. Έγινε σήριαλ το 2014 από τον Αντ1 Κύπρου. Είναι η πραγματική ιστορία μιας πόρνης, ενός κοριτσιού που σύρθηκε στην πορνεία από μικρό παιδί με τις ‘ευλογίες’ των γονιών της.
Η ιστορία είναι ένα ταξίδι πικρό, φουρτουνιασμένο. Η ιστορία είναι απλή κι ωραία και σε κρατά συνεχώς σε αγωνία για τη κατάληξη της Ελένης.

Αλλά αυτό το γράψιμο λες και γράφτηκε από παιδί γυμνασίου και η αφήγηση καταντάει σπαστική. Σε πιάνει απ’ το χεράκι και στα λέει όλα χαρτί και καλαμάρι. Δε σ’ αφήνει να σκεφτείς τι θα ακολουθήσει, και γίνεται προβλέψιμο. Και αυτή η επανάληψη φράσεων όπως «Ελένη η Πόρνη: Ένας άγγελος στην κόλαση.» και «Εγώ είμαι πόρνη στο σώμα και όχι στη ψυχή», καταντά κουραστικό. Το μάθαμε ότι είναι ένας άγγελος στην κόλαση, μια πόρνη στο σώμα κι όχι στη ψυχή. 
 Η Ελένη παρουσιάζεται σαν αγία που δεν ήταν. Οι χαρακτήρες είναι είτε τελείως κακοί είτε τελείως καλοί. Κάτι σαν μεξικάνικη σαπουνόπερα. Μανιχαϊστικοί. Χάλασε δηλαδή η εξιστόρηση την ιστορία.

Βαθμολογία: 5/10